Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phú Bình Mới Nhất (Quận 11, TPHCM)

Giáo xứ Phú Bình là một trong những cộng đoàn Công giáo được hình thành trong làn sóng di cư từ miền Bắc vào miền Nam sau năm 1954. Từ một trại Tiểu Thủ Công Nghệ với số giáo dân ban đầu rất ít, Phú Bình từng bước phát triển thành một giáo xứ ổn định, trải qua nhiều giai đoạn xây dựng và trưởng thành. Đặc biệt, ngôi thánh đường mới được hoàn thành và cung hiến năm 2010 đã trở thành dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử giáo xứ.

Bối cảnh hình thành Giáo xứ Phú Bình

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Việt Nam tạm thời bị chia cắt tại vĩ tuyến 17. Trong thời gian này, đông đảo người dân miền Bắc di cư vào miền Nam và hình thành nhiều khu định cư mới. Đến năm 1955, nhiều trại tạm cư dần trở thành những cộng đồng ổn định, trong đó có không ít xứ đạo do các linh mục xuất thân từ những giáo phận miền Bắc coi sóc.

Trong bối cảnh đó, Linh mục Thomas Phạm Ngọc Biểu, thuộc địa phận Hà Nội, sau khi hỗ trợ ổn định một số trại định cư đã nảy ra ý tưởng thành lập một trại Tiểu Thủ Công Nghệ. Mục tiêu của ngài là quy tụ những người có nghề cơ khí, điện, sửa máy, thợ sắt, thợ mộc, thợ tiện cùng nhiều ngành nghề khác, giúp người di cư có điều kiện sinh sống lâu dài và từng bước hình thành một cộng đoàn Công giáo.

Thành lập Trại Tiểu Thủ Công Nghệ Phú Bình

Nhờ sự giúp đỡ của Linh mục Giuse Bùi Văn Nho, Cha sở Nhà thờ Thánh Jeanne d’Arc tại Ngã Sáu Chợ Lớn, Linh mục Thomas Phạm Ngọc Biểu được một chủ đất người Pháp nhượng lại khoảng 12 hecta đất ở vùng ngoại ô Đô Thành Sài Gòn.

Khu đất này có phía Đông giáp Hương Lộ 14 cũ, nay là đường Lạc Long Quân; phía Tây là vùng đất trống và sình lầy, sau này trở thành khu vực đường Khuông Việt; phía Nam giáp nghĩa địa Phú Thọ, nay thuộc khu vực đường Hòa Bình – Đầm Sen; phía Bắc là đường Lê Đại Hành nối dài, ngày nay là đường Âu Cơ.

Sau khi tiếp nhận khu đất, Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu bắt đầu quy hoạch Trại Tiểu Thủ Công Nghệ. Hơn 24 dãy nhà tường xây, mái ngói được dựng lên, đánh số theo thứ tự 24 chữ cái. Công trình nhận được sự hỗ trợ của Caritas Đức và các căn nhà được phân chia cho những gia đình đến định cư.

Thời gian đầu, cư dân tại đây chủ yếu là người miền Bắc di cư, không phân biệt tôn giáo, gồm cả người Nùng, Tày và Thái. Trong số những gia đình đầu tiên chỉ có khoảng ba gia đình Công giáo với gần 20 nhân khẩu.

Tên gọi “Phú Bình” được lưu truyền là sự kết hợp giữa chữ “Phú” trong vùng Phú Thọ của Sài Gòn và chữ “Bình” trong huyện Bình Lục, quê hương của Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu.

Những bước đầu hình thành Giáo xứ Phú Bình

Chỉ sau một thời gian ngắn, Phú Bình trở thành điểm đến của nhiều gia đình Công giáo di cư từ các địa phận miền Bắc như Hà Nội, Bùi Chu, Thái Bình, Thanh Hóa và Vinh.

Khi số giáo dân ngày càng tăng, nhu cầu tham dự Thánh lễ và sinh hoạt tôn giáo cũng trở nên cấp thiết. Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu đã cho dựng một nhà nguyện tạm bằng vải bạt để phục vụ cộng đoàn.

Đến năm 1955, một nhà thờ tạm được xây dựng với vách ván, kèo gỗ và mái tôn, có chiều dài khoảng 30 mét, rộng 12 mét. Nhà thờ tọa lạc trên phần đất sau này được Cộng đoàn Mến Thánh Giá Khiết Tâm sử dụng.

Đây được xem là giai đoạn chính thức đặt nền móng cho Giáo xứ Phú Bình. Đến năm 1958, Phú Bình được ghi tên vào danh sách các giáo xứ thuộc Địa phận Sài Gòn.

Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu – Chánh xứ tiên khởi

Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu là người có công lớn trong việc thành lập Trại Tiểu Thủ Công Nghệ và Giáo xứ Phú Bình. Ngài trở thành vị Chánh xứ tiên khởi và coi sóc cộng đoàn từ năm 1955 đến năm 1980.

Trong khoảng 25 năm phục vụ tại Phú Bình, Cha Thomas đã đặt những nền móng quan trọng cho đời sống đức tin cũng như cơ sở vật chất của giáo xứ.

Trong nhiệm kỳ của ngài, Giáo xứ Phú Bình có nhiều linh mục phó cùng cộng tác mục vụ, gồm:

• Cha Antôn Nguyễn Quang Bạch, từ năm 1968 đến 1970.
• Cha Giuse Phạm Đức Trịnh, từ năm 1970 đến 1972.
• Cha Antôn Bùi Vĩnh Phước, từ năm 1972 đến 1973.
• Cha Matthêu Trịnh Quốc Bảo, từ năm 1973 đến 1975.
• Cha Antôn Nguyễn Quang Bạch, từ năm 1975 đến 1980.

Ngày 27 tháng 8 năm 1980, Cha Thomas Phạm Ngọc Biểu qua đời, khép lại một chặng đường dài gắn bó với cộng đoàn mà chính ngài đã góp công thành lập.

Giai đoạn Cha Antôn Nguyễn Quang Bạch coi sóc giáo xứ

Sau khi Cha Thomas qua đời, Cha Antôn Nguyễn Quang Bạch, khi ấy đang là linh mục phó, được bổ nhiệm làm Chánh xứ Phú Bình.

Ngài coi sóc giáo xứ từ năm 1981 đến năm 1992. Đây là giai đoạn đời sống xã hội còn nhiều khó khăn và biến động, nhưng các hoạt động mục vụ tại giáo xứ vẫn tiếp tục được duy trì.

Năm 1987, Cha Giuse Mai Văn Rự được sai đến hỗ trợ công việc mục vụ với tư cách phụ tá và phục vụ tại Phú Bình cho đến năm 1991.

Năm 1992, Cha Antôn Nguyễn Quang Bạch rời Phú Bình để đảm nhận Giáo xứ Tân Hiệp tại Hóc Môn. Những năm sau đó, sức khỏe của ngài suy giảm, đặc biệt là bệnh về mắt. Cha qua đời ngày 6 tháng 9 năm 2008 và được an táng tại Nghĩa trang Giáo xứ Trung Chánh.

Giáo xứ Phú Bình dưới thời Cha Phêrô Nguyễn Xuân Đính

Sau khi hai họ đạo Vĩnh Hòa và Phú Hòa được nâng lên hàng giáo xứ, tháng 4 năm 1992, Cha Phêrô Nguyễn Xuân Đính từ Giáo xứ Bình Thới được chuyển về làm Chánh xứ Phú Bình.

Bên cạnh việc chăm lo đời sống thiêng liêng cho giáo dân, Cha Đính còn quan tâm đến việc chỉnh trang khuôn viên và sửa chữa nhà thờ.

Ngài vận động cộng đoàn đổ đất nâng cao mặt bằng, bê tông hóa toàn bộ sân chung quanh nhà thờ, sửa chữa mái và trần, chỉnh trang gian cung thánh, đồng thời bổ sung bức phù điêu Tiệc Ly cùng 14 chặng Đàng Thánh Giá.

Khi đang tích cực thực hiện nhiều công việc tại giáo xứ, Cha Đính lâm bệnh. Bề trên sau đó giao cho người em của ngài là Cha Phaolô Nguyễn Xuân Đỉnh, lúc ấy đang làm Chánh xứ Tân Phước, đảm nhận vai trò quản nhiệm Giáo xứ Phú Bình.

Đến năm 1997, Cha Phêrô Nguyễn Xuân Đính về nghỉ bệnh tại gia đình ở Giáo xứ Bùi Phát. Ngài qua đời ngày 12 tháng 6 năm 2003.

Cha Giuse Nguyễn Văn Niệm và bước phát triển mới

Ngày 26 tháng 10 năm 1997, Giáo xứ Phú Bình đón Cha Giuse Nguyễn Văn Niệm về làm Chánh xứ.

Dù khi đó đã bước sang tuổi 60, Cha Giuse vẫn tích cực thực hiện nhiều chương trình mục vụ nhằm củng cố và phát triển đời sống đạo của cộng đoàn.

Ngài đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục đức tin cho thanh thiếu nhi, củng cố hoạt động các đoàn thể, ca đoàn và tổ chức Hội đồng Mục vụ Giáo xứ theo quy chế đã được Tổng Giáo phận phê chuẩn.

Bên cạnh công việc mục vụ, Cha Giuse còn cùng cộng đoàn giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến cơ sở vật chất và đất đai của giáo xứ, tạo tiền đề cho những kế hoạch xây dựng lớn sau này.

Kế hoạch xây dựng Nhà thờ Phú Bình mới

Từ năm 2002, Cha Giuse Nguyễn Văn Niệm cùng Hội đồng Mục vụ Giáo xứ bắt đầu xây dựng kế hoạch tiết kiệm kinh phí tại các gia đình trong giáo xứ.

Mục tiêu ban đầu là chuẩn bị một công trình có ý nghĩa để chào mừng Kim Khánh 50 năm Giáo xứ Phú Bình vào năm 2008.

Sau khoảng 5 năm chuẩn bị, ngày 9 tháng 12 năm 2007, trong Đại hội Toàn xứ, cộng đoàn đã thống nhất xây dựng lại ngôi thánh đường cùng tháp chuông mới, thay thế nhà thờ cũ đã tồn tại trong nhiều thập niên.

Sau nhiều lần xem xét bản thiết kế và phối cảnh, công trình chính thức khởi công vào tháng 7 năm 2008. Đây trở thành một trong những dấu ấn quan trọng nhất trong Năm Kim Khánh Giáo xứ Phú Bình.

Khánh thành và cung hiến Nhà thờ Phú Bình năm 2010

Sau gần hai năm thi công, công trình Nhà thờ Giáo xứ Phú Bình mới được hoàn thành với sự đóng góp của giáo dân cùng nhiều ân nhân trong và ngoài giáo xứ.

Ngày 17 tháng 4 năm 2010, Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, khi đó là Giám mục Phụ tá Tổng Giáo phận Sài Gòn, đã về chủ sự Thánh lễ khánh thành và nghi thức cung hiến thánh đường Giáo xứ Phú Bình.

Sự kiện này đánh dấu một chặng đường quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của giáo xứ. Từ một nhà nguyện bằng vải bạt dành cho vài chục giáo dân di cư, Phú Bình đã từng bước trở thành một cộng đoàn ổn định với ngôi thánh đường khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt đức tin của các thế hệ giáo dân.

Dấu ấn hơn nửa thế kỷ của Giáo xứ Phú Bình

Hành trình của Giáo xứ Phú Bình gắn liền với lịch sử của những người Công giáo di cư từ miền Bắc vào miền Nam sau năm 1954. Qua nhiều thế hệ linh mục và giáo dân, cộng đoàn đã vượt qua không ít khó khăn để xây dựng đời sống đạo ngày càng ổn định.

Những dấu mốc từ Trại Tiểu Thủ Công Nghệ, ngôi nhà nguyện tạm năm 1955, việc chính thức trở thành giáo xứ năm 1958 cho đến lễ cung hiến nhà thờ mới năm 2010 đã tạo nên một hành trình hơn nửa thế kỷ đầy ý nghĩa. Đây cũng là nền tảng để Giáo xứ Phú Bình tiếp tục duy trì đời sống đức tin và phát triển cộng đoàn trong những năm tiếp theo.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phát Lộc Mới Nhất
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phát Chi Mới Nhất
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Pháp Vân Mới Nhất