Suy Niệm Tin Mừng
Thứ Bảy tuần XIII thường niên
(Mátthêu 9, 14-17)
† Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mátthêu
Khi ấy, các môn đệ ông Gioan tiến lại hỏi Đức Giêsu rằng: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Đức Giê-su trả lời: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, đang khi chàng rể còn ở với họ? Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay. Chẳng ai lấy vải mới mà vá áo cũ, vì miếng vá sẽ co lại, khiến chỗ rách lại càng rách thêm. Người ta cũng không đổ rượu mới vào bầu da cũ, vì như vậy, bầu sẽ bị nứt: rượu chảy ra và bầu cũng hư. Nhưng rượu mới thì đổ vào bầu mới: thế là giữ được cả hai.”
SUY NIỆM
Câu hỏi của các môn đệ ông Gioan Tẩy Giả thật chính đáng: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Ăn chay vốn là một thực hành đạo đức quan trọng trong Do Thái giáo, thể hiện lòng sám hối, cầu nguyện khẩn thiết hay chuẩn bị tâm hồn. Thế nhưng, câu trả lời của Chúa Giêsu không chỉ giải thích tại sao các môn đệ Ngài không ăn chay lúc đó, mà còn mặc khải ý nghĩa sâu xa và mục đích đích thực của việc ăn chay trong kỷ nguyên mới Ngài khai mở: Ăn chay không phải là cứu cánh, mà là phương thế để gặp gỡ và kết hiệp với Chúa, đồng thời đòi hỏi một tâm hồn được đổi mới hoàn toàn.
Ăn chay để chờ đợi Chúa: Chúa Giêsu dùng hình ảnh đầy thi vị: đám cưới. “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” Ngài chính là Chàng Rể đến kết duyên với nhân loại, đem niềm vui cứu độ. Khi Chàng Rể hiện diện, đó là thời điểm của niềm vui trọn vẹn, của sự hiệp thông. Ăn chay lúc này không phù hợp, vì nó thường gắn với sự buồn sầu, than khóc. Nhưng Ngài nói tiếp: “Khi tới ngày chàng rể bị đem đi rồi, bấy giờ họ mới ăn chay.” Ăn chay, trước hết, là để diễn tả nỗi khao khát Chúa, lòng mong mỏi được ở lại trong sự hiện diện đầy ân sủng của Ngài. Khi cảm thấy vắng bóng Chúa, khi xa cách tình yêu của Người, lòng ta trỗi dậy niềm khao khát. Ăn chay trở thành ngôn ngữ của tâm hồn thao thức, khao khát được tái ngộ, được đón Chúa ngự vào đời mình cách trọn vẹn hơn. Chúng ta ăn chay không phải để “trình diễn” đạo đức, mà để nuôi dưỡng và bày tỏ tình yêu, sự mong đợi khôn nguôi đối với Đức Kitô.
Ăn chay theo tinh thần mới: Đây là điểm then chốt Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh qua hai hình ảnh rất cụ thể:
Vải mới – Áo cũ: Không thể lấy “vải mới” (tinh thần mới của Nước Trời mà Chúa Giêsu mang đến) để vá vào “áo cũ” (lối sống đạo hình thức, nệ luật, thiếu tâm tình của một số người thời đó). Miếng vá mới sẽ co lại, làm rách toạc thêm chỗ cũ. Ý nghĩa: Việc ăn chay theo tinh thần mới của Đức Kitô không thể chỉ là một “miếng vá” thêm vào lối sống đạo cũ kỹ, giả hình. Ăn chay đích thực đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện từ bên trong.
Rượu mới – Bầu da cũ: “Rượu mới” (sức sống mới, niềm vui mới, giáo huấn mới của Tin Mừng) cần được đổ vào “bầu da mới” (tâm hồn được đổi mới, mềm dẻo, sẵn sàng đón nhận Thánh Thần). Đổ vào “bầu da cũ” (tâm hồn cứng cỏi, khép kín, tự mãn) chỉ làm vỡ bầu, hư rượu. Ý nghĩa: Ăn chay đích thực phải xuất phát từ một tâm hồn đã được biến đổi bởi ân sủng của Đức Kitô. Nó không thể chỉ là tuân giữ hình thức bên ngoài với một tâm hồn già cỗi, cố chấp. Nó đòi hỏi sự khiêm nhường, mở lòng đón nhận sự đổi mới của Chúa Thánh Thần. Ăn chay mà không kèm theo sự hoán cải nội tâm, lòng quảng đại với tha nhân, thì chỉ là cái bầu da cũ không thể chứa được rượu mới của tình yêu Chúa.
Vậy, “Ăn chay để làm gì?”
Để khao khát và gặp gỡ Chúa: Như khách dự tiệc nhớ chàng rể vắng mặt, ta ăn chay để nuôi dưỡng lòng khao khát Thiên Chúa, ý thức sự thiếu vắng Ngài trong đời sống, và mong chờ được kết hiệp với Ngài cách mật thiết hơn.
Để hoán cải nội tâm: Ăn chay là phương thế mạnh mẽ giúp ta chế ngự tính xác thịt, làm chủ bản thân, nhận ra sự yếu đuối và cần đến ơn Chúa. Nó dọn đường cho sự đổi mới tâm hồn.
Để mở lòng với tha nhân: Việc hãm mình, bớt tiêu dùng nhắc ta đến những anh chị em thiếu thốn. Ăn chay đích thực luôn đi đôi với bố thí, chia sẻ và quan tâm đến người nghèo (x. Is 58,6-7).
Để trở nên “bầu da mới”: Ăn chay trong tinh thần của Đức Kitô giúp ta trở nên mềm dẻo trước Thánh Thần, sẵn sàng đón nhận những điều mới mẻ Chúa muốn thực hiện trong đời ta, từ bỏ những “bầu da cũ” của thói quen tội lỗi, định kiến và ích kỷ.
Lạy Chúa Giêsu là Chàng Rể thiêng liêng của linh hồn con, xin cho con biết ăn chay không phải vì hình thức hay luật buộc, nhưng vì lòng con khao khát Chúa. Xin thanh tẩy tâm hồn con, biến con nên “bầu da mới” mềm mại, sẵn sàng đón nhận rượu mới tình yêu và ân sủng của Chúa. Xin cho việc chay tịnh của con giúp con hoán cải, mở lòng với Chúa và với anh chị em, hầu cuộc đời con thực sự trở thành tiệc cưới vui mừng trong Chúa. Amen.
Fx. Nguyễn
