Định kiến giết chết sự thật và tự do

Suy Niệm Tin Mừng
Thứ Tư tuần XXIV thường niên
(Luca 7
, 31-35)

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca

Khi ấy, Đức Giêsu nói với đám đông về ông Gioan rằng: “Tôi phải ví người thế hệ này với ai? Họ giống ai? Họ giống như lũ trẻ ngồi ngoài chợ gọi nhau mà nói:

‘Tụi tôi thổi sáo cho các anh, mà các anh không nhảy múa;

tụi tôi hát bài đưa đám, mà các anh không khóc than.’

“Thật vậy, ông Gioan Tẩy Giả đến, không ăn bánh, không uống rượu, thì các ông bảo: ‘Ông ta bị quỷ ám.’ Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai, thì các ông lại bảo: ‘Đây là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi.’ Nhưng Đức Khôn Ngoan đã được tất cả con cái mình biện minh cho.”

SUY NIỆM

Trong cuộc sống, có một thứ ngục tù khủng khiếp nhất không phải là những bức tường bằng ximăng hay song sắt, mà là những bức tường vô hình trong tâm trí. Đó là ngục tù của định kiến. Một khi đã bị định kiến trói buộc, con người ta đánh mất khả năng nhìn thấy sự thật và đánh mất cả sự tự do nội tâm của mình. Bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta thấy rõ căn bệnh nguy hiểm ấy nơi những nhà lãnh đạo Do-thái giáo đương thời, và mời gọi mỗi người chúng ta kiểm điểm lại chính mình.

Chúa Giêsu dùng một hình ảnh rất sinh động: những đứa trẻ chơi ngoài chợ. Một nhóm “thổi sáo” để mời gọi vui chơi, nhảy múa, nhưng nhóm kia không thèm đáp lại. Đổi trò, chúng “hát bài đưa đám” để cùng nhau chia sẻ nỗi buồn, nhưng nhóm kia vẫn dửng dưng. Dù bạn làm gì, vui hay buồn, chúng cũng nhất quyết không chịu tham gia. Chúng không từ chối trò chơi, chúng từ chối chơi với nhau. Thái độ đó xuất phát từ sự ương ngạnh, cứng nhắc và đầy định kiến.

Chúa Giêsu áp dụng hình ảnh đó cho thế hệ của Ngài. Họ giống như lũ trẻ đó. Gioan Tẩy Giả đến, sống khắc khổ, nghiêm túc trong hoang địa, kêu gọi ăn năn sám hối. Người ta nhìn ông với ánh mắt định kiến và nói: “Ông ta bị quỷ ám.” Còn Chúa Giêsu, Ngài đến trong sự gần gũi, yêu thương, đồng bàn với tất cả mọi hạng người, từ người tội lỗi đến quân thu thuế để mang cho họ ơn cứu độ. Người ta lại nhìn Ngài với con mắt định kiến khác và kết luận: “Ông này là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi.”

Họ giống như những thẩm phán bất công, đã có sẵn bản án trong đầu, và mọi hành động của người khác chỉ là bằng chứng để củng cố cho bản án đó. Họ không muốn tìm hiểu sự thật, họ chỉ muốn sự thật phải theo ý họ. Định kiến đã giết chết sự thật nơi họ. Họ không còn khả năng nhận ra một Đấng Thiên Sai đang ở trước mặt họ, dù Ngài xuất hiện dưới hình thức nào.

Và hệ quả tất yếu của định kiến là đánh mất tự do. Những người Pharisêu tưởng mình rất đạo đức và tự do, nhưng thực ra họ bị giam hãm trong chính các quy định, lề thói và thành kiến của họ. Họ không có tự do để đón nhận một cái mới, một cách thức mới mà Thiên Chúa đang dùng để đến với con người. Họ mất tự do để yêu thương, để cảm thông, để thay đổi. Định kiến là xiềng xích trói buộc tâm hồn họ.

Bài học Chúa nhắn gửi cho chúng ta hôm nay là gì?

Chúng ta hãy tự vấn lương tâm:

  • Tôi có đang mang trong mình những định kiến với người khác không? Định kiến về một thành phần trong xã hội, về một người hàng xóm, về một anh chị em trong cộng đoàn, thậm chí về một người trong gia đình mình?
  • Tôi có định kiến với những cách thức Thiên Chúa hoạt động trong đời tôi không? Khi Chúa dùng một biến cố đau buồn, một thất bại, một con người tôi không ưa để dạy dỗ tôi, tôi có sẵn sàng mở lòng đón nhận, hay tôi vùng vằng, oán trách và từ chối như lũ trẻ ngoài chợ?
  • Tôi có định kiến với chính Giáo Hội không? Khi Giáo Hội đưa ra một giáo huấn không hợp với sở thích cá nhân tôi, tôi có sẵn sàng lắng nghe, tìm hiểu, và vâng phục trong đức tin, hay tôi vội vã chỉ trích, chống đối và tìm cách bác bỏ?

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta phá bỏ những bức tường định kiến trong tâm hồn. Hãy xin Chúa ban cho chúng ta một trái tim tự do như Chúa Giêsu: một trái tim biết nhìn thấy sự thật, biết yêu thương không thành kiến, và can đảm đón nhận Thánh ý Chúa trong mọi hoàn cảnh.

Xin cho chúng ta trở thành “con cái của sự khôn ngoan” – những người biết nhận ra tiếng Chúa dù được diễn tả dưới bất kỳ hình thức nào, và để cho sự khôn ngoan đó biến đổi đời sống chúng ta ngày một nên giống Chúa Kitô hơn.

Lạy Chúa Giêsu, xin giải phóng chúng con khỏi ngục tù của những định kiến cứng nhắc. Xin ban cho chúng con một tâm hồn rộng mở, đủ khiêm tốn để nhận ra Chúa trong mọi biến cố, và đủ tự do để yêu thương mọi người không phân biệt. Nhờ đó, chúng con trở nên chứng nhân chân thật cho sự thật và tình yêu của Chúa. Amen.

Lm. Fx. Nguyễn