Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Bến Cát Mới Nhất (Gò Vấp, TPHCM)

Giáo xứ Bến Cát được hình thành từ một cộng đoàn Công giáo nhỏ gồm những gia đình di cư đến lập nghiệp tại vùng đất còn hoang sơ vào giữa thập niên 1950. Từ một nhà nguyện đơn sơ bằng gỗ, vách ván và mái lá, cộng đoàn từng bước phát triển, xây dựng nhà thờ, hình thành giáo xứ và trải qua nhiều biến cố lịch sử. Hành trình ấy ghi dấu sự đóng góp của nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân qua nhiều thế hệ, tạo nên nền tảng cho đời sống đức tin của Giáo xứ Bến Cát ngày nay.

Khởi Đầu Của Cộng Đoàn Công Giáo Bến Cát

Năm 1955, có 33 gia đình Công giáo gốc làng Phùng Khoang, thuộc Địa phận Hà Nội, đến sinh sống tại trại định cư Bác Ái do Cha Hựu làm giám đốc. Khu vực này khi ấy còn khá hoang vu, được gọi là khu H của trại định cư và chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Để tổ chức đời sống cộng đồng, Cha Hựu chỉ định ông Nguyễn Văn Tịnh làm khu trưởng, phụ trách hỗ trợ và điều phối các công việc chung của người dân.

Sau một thời gian ổn định cuộc sống, nhu cầu về đời sống tinh thần ngày càng trở nên rõ rệt. Do nhà thờ ở xa, bà con giáo dân mong muốn có một nơi cầu nguyện ngay tại khu định cư và có linh mục về dâng Thánh lễ thường xuyên.

Ước Mong Xây Dựng Một Nhà Nguyện Riêng

Trong thời gian này, Cha Antôn Nguyễn Đăng Khoa, giáo sư Đại Chủng viện Piô XII, đến khu vực để lập một trại chăn nuôi phục vụ chủng viện. Nhận thấy đây là cơ hội thuận tiện, giáo dân đã ngỏ lời xin Cha Khoa thường xuyên đến dâng Thánh lễ hằng tuần.

Cha Khoa đồng ý với nguyện vọng của cộng đoàn. Từ đó, bà con quyết tâm cùng nhau xây dựng một nhà nguyện để có nơi cử hành phụng vụ và cầu nguyện.

Đúng thời điểm ấy, khu H có một dự án định cư được chính quyền hỗ trợ 15 căn nhà lá, mỗi căn trị giá khoảng 1.500 đồng. Tổng số tiền tương đương 22.500 đồng. Thay vì sử dụng cho từng gia đình, bà con Công giáo đã đồng thuận dành toàn bộ khoản tiền này để xây dựng nhà nguyện.

Nhà Nguyện Đầu Tiên Được Khởi Công Năm 1956

Được sự tín nhiệm của Cha giám đốc trại định cư Bác Ái và bà con giáo dân, ông Antôn Nguyễn Huy Đặng được giao phụ trách công việc xây dựng nhà nguyện.

Tháng 5 năm 1956, công trình chính thức được khởi công trên khu đất phía sau thành kho đạn thuộc khu quân sự. Nhà nguyện được xây dựng khá đơn sơ với cột gỗ, vách ván và mái lá, có chiều dài khoảng 16 m, chiều ngang 8 m, gồm bốn gian.

Do kinh phí ban đầu không đủ để hoàn thiện công trình, ông Antôn Nguyễn Huy Đặng tiếp tục vận động giáo dân và các nhà hảo tâm đóng góp. Tổng số tiền quyên góp thêm được khoảng 8.000 đồng.

Nhờ sự chung tay của cộng đoàn, nhà nguyện được hoàn tất vào cuối năm 1957.

Những Thánh Lễ Đầu Tiên Và Sự Phát Triển Của Họ Đạo

Đến lễ Giáng Sinh năm 1958, Cha Giuse Lý Văn Hảo về thăm cộng đoàn và dâng Thánh lễ mừng Chúa Giáng Sinh tại nhà nguyện. Sau đó, Ngài thường xuyên trở lại giúp giáo dân cử hành phụng vụ và chăm sóc đời sống đức tin của họ đạo.

Qua thời gian, số giáo dân ngày càng tăng trong khi nhà nguyện cũ khá nhỏ hẹp. Hơn nữa, vị trí nằm sát kho đạn của khu quân sự cũng không thuận tiện và tiềm ẩn nhiều bất an.

Cha Giuse Lý Văn Hảo đã góp ý với các chức việc và giáo dân rằng cần chuẩn bị lâu dài, tiết kiệm và tìm một khu đất phù hợp hơn để xây dựng một ngôi nhà thờ rộng rãi, thuận tiện cho sinh hoạt của cộng đoàn.

Mua Đất Xây Dựng Nhà Thờ Bến Cát

Cuối năm 1961, Ban Hành giáo tìm mua được một khu đất có hai căn nhà của một gia đình người Hoa.

Sau đó, ông bà Uông Văn Chúng tiếp tục sang nhượng thêm một phần đất nằm cạnh khu vực này. Một phần diện tích khác được chính ông bà dâng cúng cho nhà thờ.

Khu đất mới nằm gần ngã tư Bến Cát, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho giáo dân đi lại và trở thành địa điểm xây dựng nhà thờ về sau.

Việc có được khu đất mới đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quá trình phát triển của cộng đoàn, từ một họ đạo nhỏ với nhà nguyện đơn sơ tiến tới xây dựng một cơ sở tôn giáo ổn định hơn.

Quá Trình Tách Họ Đạo Và Thành Lập Giáo Xứ Bến Cát

Trong giai đoạn chưa có nhà nguyện, giáo dân khu II thuộc trại Bác Ái. Sau khi nhà nguyện được xây dựng, cộng đoàn thuộc Giáo xứ Thánh Giuse Gò Vấp.

Thời gian Cha Giuse Lý Văn Hảo về giúp họ đạo, Ngài nhận thấy việc đi lại và chăm sóc mục vụ còn nhiều bất tiện. Vì vậy, Cha Hảo xin Cha Giuse Nguyễn Văn Lai, chánh xứ Thánh Giuse, cho tách khu H khỏi Giáo xứ Thánh Giuse và sáp nhập vào Giáo xứ Bến Hải.

Cha Giuse Nguyễn Văn Lai đồng ý, đồng thời Cha Giuse Nguyễn Kế Phú của Giáo xứ Bến Hải cũng chấp thuận tiếp nhận cộng đoàn.

Từ đây, đời sống mục vụ của giáo dân Bến Cát được tổ chức thuận tiện và ổn định hơn.

Xây Dựng Nhà Thờ Bến Cát Năm 1962

Năm 1962, qua sự liên hệ của Cha Giuse Nguyễn Kế Phú và Cha Giuse Lý Văn Hảo, cộng đoàn mua được một bộ khung nhà thờ bằng gỗ từ Cha Tấn thuộc Giáo xứ Hoàng Mai.

Cha Phú sau đó chia bộ khung này cho hai họ đạo Bình Lợi và Bến Cát, đều thuộc Giáo xứ Bến Hải vào thời điểm đó.

Nhờ bộ khung và sự đóng góp của giáo dân, công trình Nhà thờ Bến Cát từng bước được xây dựng trên khu đất mới.

Sau khi nhà thờ hoàn thành, Cha hạt trưởng Nicôla Huỳnh Văn Nghi đã đến thăm cộng đoàn. Theo kiến nghị của Cha Phú, Hội đồng Giáo xứ Bến Cát và giáo dân, việc phân chia ranh giới giữa các giáo xứ Gò Vấp, Sao Mai, Thánh Giuse, Bến Hải và Bến Cát được đặt ra nhằm thuận lợi hơn cho công tác mục vụ.

Giai Đoạn Cha Giuse Nguyễn Kế Phú Và Cha Giuse Trần Văn Bình

Sau một thời gian chăm sóc cộng đoàn, Cha Giuse Nguyễn Kế Phú bàn giao Giáo xứ Bến Hải cho Cha Gioan Baotixita Nguyễn An Hòa và tập trung phục vụ Giáo xứ Bến Cát.

Khi sức khỏe giảm sút, Cha Phú được Cha già Chấn hỗ trợ mục vụ trong một thời gian ngắn trước khi vị linh mục này chuyển đi nơi khác.

Giữa năm 1964, do tuổi cao, Cha Phú xin nghỉ hưu tại Dòng Đồng Công Thủ Đức. Ngài nhờ Cha Nguyễn An Hòa, chánh xứ Bến Hải, mời Cha Giuse Trần Văn Bình, khi ấy là quản lý Địa phận Hải Phòng, về giúp Giáo xứ Bến Cát.

Sự hiện diện của Cha Giuse Trần Văn Bình mở ra một giai đoạn mới trong việc củng cố cơ sở vật chất và tổ chức đời sống giáo xứ.

Làm Phép Nhà Thờ Và Phát Triển Cơ Sở Giáo Xứ

Ngày 22 tháng 5 năm 1966, Cha Giuse Trần Văn Bình mời Đức Cha Phanxicô Xaviê Trần Thanh Khâm về làm phép nhà thờ và ban Bí tích Thêm Sức cho các em trong giáo xứ.

Sau đó, Cha Giuse Trần Văn Bình được cử làm chánh xứ Bến Cát.

Trong thời gian phục vụ, Cha cho tu bổ nhà thờ và mở rộng thêm hai bên để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của giáo dân.

Không chỉ quan tâm đến đời sống phụng vụ, Ngài còn chú trọng đến giáo dục khi xây dựng thêm một trường tiểu học gồm một tầng trệt và một tầng lầu. Công trình này trở thành một phần quan trọng trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng Công giáo tại địa phương.

Nhà Thờ Bị Tàn Phá Trong Biến Cố Tết Mậu Thân 1968

Năm 1968, chiến sự trong dịp Tết Mậu Thân đã gây thiệt hại nặng nề cho Giáo xứ Bến Cát.

Nhà thờ và trường học bị bom đánh sập, chỉ còn lại phần mặt trước và mặt sau của nhà thờ. Biến cố này khiến đời sống giáo dân bị đảo lộn nghiêm trọng.

Nhiều gia đình phải rời khỏi khu vực và sau đó không quay trở lại sinh sống. Phần lớn giáo dân còn lại được tạm trú tại Trường Kỹ thuật Dòng Don Bosco Gò Vấp và Trường Sao Mai Gò Vấp.

Cha Giuse Trần Văn Bình cũng trở về trụ sở đại diện Địa phận Hải Phòng.

Khôi Phục Giáo Xứ Sau Chiến Tranh

Sau khi tình hình chiến sự dần lắng xuống, cộng đoàn bắt đầu trở về khu vực Bến Cát để ổn định cuộc sống.

Giáo dân nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ Nhà Dòng Don Bosco Gò Vấp. Cha giám đốc Lê Hướng giao cho Cha Hoàng Phú Bảo vận động và khích lệ bà con trở về nhà.

Khi đời sống dần ổn định, Nhà Dòng Don Bosco tiếp tục hỗ trợ sửa chữa lại nhà thờ và trường học, giúp cộng đoàn từng bước khôi phục các sinh hoạt tôn giáo và giáo dục sau những mất mát của chiến tranh.

Các Vị Chủ Chăn Đã Phục Vụ Giáo Xứ Bến Cát

Qua nhiều giai đoạn lịch sử, Giáo xứ Bến Cát được chăm sóc bởi nhiều linh mục và tu sĩ, mỗi vị đều để lại những đóng góp quan trọng cho đời sống cộng đoàn.

Năm 1963, giáo xứ được thành lập và Cha Phanxicô Xaviê Ngọc, một linh mục người Bỉ thuộc Dòng Salêdiêng Don Bosco Việt Nam, được ghi nhận là một trong những vị chánh xứ trong giai đoạn đầu.

Sau biến cố ngày 30 tháng 4 năm 1975, Cha Ngọc trở về nước và trao Giáo xứ Bến Cát Gò Vấp lại cho Dòng Don Bosco Việt Nam tiếp tục chăm sóc.

Từ khoảng giữa năm 1975–1976, Cha Marcô Nguyễn Đức Huỳnh thuộc Dòng Salêdiêng Don Bosco phụ trách giáo xứ. Ngài gắn bó với cộng đoàn trong nhiều năm và phục vụ đến năm 2008, sau đó xin nghỉ vì lý do sức khỏe.

Đầu tháng 10 năm 2008, Cha Phêrô Phạm Văn Bộ được Bề trên Dòng Salêdiêng cùng Tòa Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh bổ nhiệm về làm linh mục chánh xứ Giáo xứ Bến Cát, tiếp tục chăm sóc đời sống đức tin của cộng đoàn và cử hành các bí tích cho giáo dân.

Hành Trình Đức Tin Của Giáo Xứ Bến Cát Qua Nhiều Thế Hệ

Từ 33 gia đình Công giáo đầu tiên đến lập cư giữa vùng đất còn hoang sơ năm 1955, Giáo xứ Bến Cát đã trải qua một hành trình nhiều thăng trầm.

Nhà nguyện đầu tiên được hình thành bằng những khoản đóng góp ít ỏi nhưng chứa đựng tinh thần đoàn kết lớn lao của cộng đoàn. Tiếp đó là quá trình mua đất, xây dựng nhà thờ, thành lập giáo xứ, mở trường học rồi đối diện với những mất mát nặng nề do chiến tranh.

Sau mỗi biến cố, giáo dân lại cùng nhau trở về, sửa chữa nhà thờ và tiếp tục duy trì đời sống đức tin. Sự đồng hành của các linh mục, Dòng Don Bosco cùng tinh thần gắn bó của nhiều thế hệ giáo dân đã giúp Giáo xứ Bến Cát từng bước ổn định và phát triển.

Lịch sử ấy không chỉ ghi lại những mốc xây dựng một ngôi nhà thờ, mà còn phản ánh hành trình gìn giữ đức tin, tinh thần cộng đoàn và sự hy sinh của biết bao thế hệ giáo dân Bến Cát.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Bắc Hà Mới Nhất (Quận 10, TPHCM)
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ An Phú Mới Nhất (Him Lam, Quận 7)
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Ba Thôn Mới Nhất