Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Nội Hà Mới Nhất

Nhà thờ Giáo xứ Nội Hà tọa lạc trên địa bàn phường Thanh Bình, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Giáo dân của giáo xứ hiện sinh sống rải rác quanh các tuyến đường Đinh Tiên Hoàng, Trần Cao Vân và một phần thuộc phường Tam Thuận, quận Thanh Khê. Phần lớn cộng đoàn Nội Hà có nguồn gốc từ Giáo phận Vinh, đến Đà Nẵng trong cuộc di cư vào miền Nam sau Hiệp định Genève năm 1954.

Nguồn gốc hình thành Giáo xứ Nội Hà

Trước năm 1954, khu vực Đà Nẵng còn khá thưa dân. Những vùng ven biển chủ yếu là các dải cát trắng kéo dài, xen lẫn những rặng dương liễu. Sau cuộc di cư năm 1954, một nhóm giáo dân thuộc xứ Cồn Nâm, xã Nội Hà của Giáo phận Vinh đã dừng chân và chọn vùng đất này làm nơi định cư lâu dài.

Trong gần 400 hộ gia đình đầu tiên của cộng đoàn Nội Hà, khoảng 15% là giáo dân gốc làng Báo Đáp thuộc địa phận Bùi Chu. Phần còn lại phần lớn đến từ Nghệ An, Hà Tĩnh cùng các giáo xứ, giáo họ như Hướng Phương, Cầm Phong, Minh Cầm và nhiều địa phương khác thuộc Giáo phận Vinh.

Linh mục Gioan Baotixita Trần Hữu Lễ, nguyên Chánh xứ Cồn Nâm, hạt Hướng Phương, đã đồng hành cùng đoàn giáo dân đến vùng đất mới. Không chỉ chăm sóc đời sống đức tin, ngài còn đóng vai trò kết nối cộng đồng di dân với chính quyền địa phương Đà Nẵng trong những ngày đầu ổn định cuộc sống.

Từ một vùng cát hoang sơ, khu định cư Nội Hà dần xuất hiện những dãy nhà đơn sơ với mái tôn, vách phên tre, cột gỗ và nền đất. Giữa khu dân cư là khu đất rộng khoảng một hécta thuộc Nhà Chung, nơi có một nhà thờ nhỏ, nhà xứ và căn phòng vừa dùng để hội họp, khám chữa bệnh vừa làm lớp học cho trẻ em.

Tấm bảng mang dòng chữ “Trại Định Cư Nội Hà” khi ấy đã đánh dấu những bước khởi đầu của Giáo xứ Nội Hà ngày nay.

Giai đoạn đầu xây dựng và ổn định giáo xứ

Linh mục Gioan Baotixita Trần Hữu Lễ được xem là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho Giáo xứ Nội Hà. Ngài đã quy tụ giáo dân, tổ chức đời sống cộng đoàn và giúp bà con từng bước ổn định tại nơi ở mới.

Năm 1956, Cha Gioan Baotixita xin nghỉ và chuyển về Phan Thiết. Cha Phêrô Phạm Hữu Nghi được bổ nhiệm thay thế.

Trong thời gian này, theo chương trình di dân lập ấp, một bộ phận khá lớn giáo dân Nội Hà tiếp tục chuyển lên vùng cao nguyên, đặc biệt là Buôn Hồ, Đắk Lắk. Cộng đồng này sau đó góp phần hình thành Giáo xứ Hà Lan B. Một số gia đình khác đến Tân Bình, Đồng Lác thuộc Cam Ranh, Võ Đắc, Cẩm Đường, Hố Nai hoặc Sài Gòn để lập nghiệp.

Việc nhiều gia đình rời đi khiến cộng đoàn Nội Hà một thời gian rơi vào cảnh thiếu vắng và gặp không ít khó khăn.

Cha Phêrô Hoàng Ngọc Hồ và công cuộc hồi sinh Nội Hà

Đầu tháng 7 năm 1957, Cha Phêrô Hoàng Ngọc Hồ, cũng là một linh mục từ Giáo phận Vinh di cư vào Nam, đến Đà Nẵng thăm những giáo dân cũ. Trước hoàn cảnh của cộng đoàn Nội Hà và được Cha Giuse Ngô Đình Phú, lúc đó đang phụ trách Giáo xứ Chính Trạch, khích lệ, Cha Hồ quyết định ở lại chăm sóc những giáo dân còn lại.

Sự hiện diện của ngài đã mở ra một giai đoạn ổn định mới cho Nội Hà. Cộng đoàn từng bước được củng cố, số giáo dân tăng lên và các sinh hoạt tôn giáo dần đi vào nền nếp.

Bên cạnh công việc mục vụ, Cha Hồ đặc biệt quan tâm đến giáo dục. Ngài cho xây dựng hai dãy trường tiểu học để trẻ em trong giáo xứ được học tập miễn phí, đồng thời mời các giáo viên tình nguyện tham gia giảng dạy.

Vào ngày Chúa Nhật, những lớp học này trở thành nơi học giáo lý và sinh hoạt của thiếu nhi. Nhà thờ cũng được sửa chữa, mở rộng, trong khi nhà xứ được xây dựng kiên cố hơn.

Từ năm 1961, Cha Phêrô Hoàng Ngọc Hồ kiêm nhiệm thêm Giáo xứ Tam Tòa. Đến năm 1964, ngài chính thức rời Nội Hà để đảm trách Giáo xứ Tam Tòa.

Xây dựng nhà thờ Nội Hà dưới thời Cha Bonaventura Nguyễn Văn An

Sau Cha Phêrô Hoàng Ngọc Hồ, Cha Bonaventura Nguyễn Văn An từ Giáo xứ Ái Nghĩa được bổ nhiệm về phụ trách Nội Hà.

Khi đó, giáo xứ đã tương đối ổn định. Cha An bắt tay sửa chữa hai dãy trường tiểu học và vận động giáo dân xây thêm trường trung học. Từ đó, Trường Thánh Mẫu Nội Hà được hình thành với một ngôi nhà một tầng gồm bốn phòng học.

Giáo xứ cũng xây dựng thêm một dãy nhà ba gian ở phía trước nhà thờ, dùng làm phòng đọc sách và nơi giải trí cho học sinh. Một căn nhà nhỏ khác được xây gần khu nhà xứ để dành cho gia đình người phụ trách bảo vệ nhà thờ và trường học.

Đặc biệt, năm 1969, Cha Bonaventura Nguyễn Văn An khởi công xây dựng lại ngôi thánh đường. Nhờ sự chung sức của giáo dân, nhà thờ mới được hoàn thành với kết cấu kiên cố, khang trang hơn. Đây chính là nền tảng của ngôi thánh đường Nội Hà được sử dụng trong nhiều năm sau đó.

Mùa xuân năm 1975, do tuổi cao sức yếu, Cha Bonaventura xin Đức Cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi cho nghỉ hưu tại quê nhà Bình Định.

Giáo xứ Nội Hà sau năm 1975

Cuối tháng 5 năm 1975, Cha Matthêô Chung, một linh mục người Hoa Đài Loan thuộc Dòng Don Bosco, được chuyển từ Giáo xứ Phước Quang về phụ trách Nội Hà.

Tuy nhiên, ngài chỉ ở lại hơn ba tháng trước khi phải rời Việt Nam và trở về nhà dòng tại Macao.

Cũng trong thời điểm này, đời sống cộng đoàn Nội Hà tiếp tục trải qua nhiều biến động. Gần một nửa số giáo dân phải rời thành phố đến những vùng kinh tế mới để tìm kế sinh nhai, khiến sinh hoạt giáo xứ trở nên trầm lắng.

Cuối tháng 8 năm 1975, Cha Antôn Trần Văn Trường, khi đó là phó xứ Chính Tòa, được bổ nhiệm làm Quản xứ Nội Hà.

17 năm mục vụ của Cha Antôn Trần Văn Trường

Cha Antôn Trần Văn Trường đến Nội Hà trong bối cảnh đời sống xã hội và cộng đoàn còn nhiều khó khăn. Với sự nhiệt tình và năng động, ngài từng bước củng cố lại các sinh hoạt của giáo xứ.

Là người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo lý và từng đặc trách Ban Giáo lý Giáo phận, Cha Antôn đặc biệt chú trọng việc đào tạo đức tin cho trẻ em cũng như người trưởng thành.

Từ ngày 18/9/1975, một số cơ sở giáo dục thuộc giáo xứ được sử dụng phục vụ nhu cầu giáo dục tại địa phương. Trong khi đó, các sinh hoạt tôn giáo tiếp tục được duy trì trong phần khuôn viên còn lại của giáo xứ.

Suốt 17 năm đảm nhiệm Nội Hà, Cha Antôn đã xây dựng được đội ngũ giáo lý viên ổn định, củng cố Hội đồng Giáo xứ và phát triển nhiều ban ngành, đoàn thể.

Trong thời gian này, Cộng đoàn Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm Phú Xuân – Huế cũng hiện diện tại Nội Hà và tích cực cộng tác trong các hoạt động mục vụ, giáo dục cũng như truyền giáo.

Ngày 30/7/1992, Cha Antôn Trần Văn Trường được chuyển về Tòa Giám mục để chuyên trách công tác giáo lý của Giáo phận. Sau đó, ngài được chọn làm Tổng Đại diện Giáo phận kiêm Quản xứ Chính Tòa.

Giáo xứ Nội Hà dưới thời Cha Giuse Cao Văn Cường

Ngày 30/7/1992, Cha Giuse Cao Văn Cường từ Xuân Thạnh được bổ nhiệm về thay Cha Antôn Trần Văn Trường.

Cha Giuse tiếp tục củng cố các đoàn thể và quan tâm đến việc xây dựng cơ sở phục vụ sinh hoạt giáo lý. Do số người tham gia ngày càng đông, giáo xứ xây dựng thêm các phòng họp và phòng học giáo lý, trang bị bàn ghế phục vụ cộng đoàn.

Khuôn viên nhà thờ cũng được chỉnh trang. Hai hàng cây bàng được trồng dọc lối vào, sân nhà thờ được đổ bê tông sạch sẽ, tạo không gian sinh hoạt thuận tiện hơn cho giáo dân.

Ngày 15/6/1997, Cha Giuse Cao Văn Cường chuyển về Giáo xứ Phú Thượng.

Trùng tu Nhà thờ Nội Hà vào Năm Thánh 2000

Sau Cha Giuse Cao Văn Cường, Cha Vinh Sơn Hoàng Quang Hải được bổ nhiệm làm Quản xứ Nội Hà từ ngày 15/6/1997.

Trong thời gian phục vụ tại đây, Cha Vinh Sơn đặc biệt chú trọng phụng vụ, giáo lý và việc quản lý hồ sơ giáo dân. Nhiều sách giáo lý, sách hát và tài liệu phục vụ Thánh lễ được in ấn, bổ sung để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.

Một trong những công trình đáng chú ý là việc trùng tu ngôi thánh đường. Nhờ sự đóng góp của giáo dân và sự hỗ trợ của nhiều ân nhân, công việc được hoàn thành vào dịp Năm Thánh 2000.

Nhà thờ Nội Hà khi ấy được chỉnh trang khang trang hơn, cổng chính cũng được xây mới. Cơ sở của Cộng đoàn Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm đồng thời được nâng cấp và mở thêm nhà trẻ.

Thời kỳ này, Legio Mariae phát triển mạnh. Hội Bác Ái Vinh Sơn cũng được thành lập để hỗ trợ những người nghèo, người già yếu và những hoàn cảnh neo đơn trong khu vực, không phân biệt tôn giáo.

Ngày 21/8/2003, Cha Vinh Sơn Hoàng Quang Hải chuyển đến Giáo xứ Phước Tường.

Những công trình mới dưới thời Cha Phêrô Nguyễn Hùng

Ngày 21/8/2003, Cha Phêrô Nguyễn Hùng, nguyên phó xứ Tam Tòa, về nhận nhiệm sở Nội Hà.

Ngay trong những tháng đầu, Cha Phêrô cho xây dựng núi đá Đức Mẹ theo mong ước lâu năm của cộng đoàn. Công trình mang tước hiệu Đức Mẹ Thông Ơn Thiên Chúa và được Đức Giám mục Phaolô Tịnh Nguyễn Bình Tĩnh làm phép ngày 21/12/2003.

Đây cũng là công trình mang ý nghĩa đặc biệt khi Giáo xứ Nội Hà bước qua khoảng 50 năm hình thành và phát triển.

Cha Phêrô tiếp tục củng cố giới Gia trưởng, giới Hiền mẫu và nhiều hội đoàn. Các Thánh lễ trong tuần được tổ chức gắn với việc thánh hóa từng giới, đồng thời giáo xứ quan tâm nhiều hơn đến giáo dục đức tin cho thanh thiếu niên, mục vụ gia đình và truyền giáo.

Hội Trợ Táng cũng được phát triển và đổi tên thành Hội Bác Ái Trợ Tang Tôbia.

Tháng 12/2008, do nhà xứ cũ đã xuống cấp và giáo xứ thiếu phòng sinh hoạt, Cha Phêrô khởi xướng xây dựng nhà xứ mới gồm hai tầng. Tầng trên bố trí bốn phòng giáo lý và một phòng họp cho các ban ngành.

Nhờ sự hỗ trợ của Tòa Giám mục, các ân nhân cùng sự đóng góp của giáo dân, công trình hoàn thành vào tháng 6/2009.

Đời sống cộng đoàn Giáo xứ Nội Hà

Theo những ghi nhận trong giai đoạn này, Giáo xứ Nội Hà có khoảng 1.450 giáo dân thuộc khoảng 400 gia đình, được tổ chức thành 7 giáo khóm. Phần lớn bà con sinh sống bằng nghề lao động và buôn bán nhỏ trong thành phố Đà Nẵng.

Trải qua nhiều biến động kể từ cuộc di cư năm 1954, Nội Hà từ một trại định cư trên vùng cát trắng đã từng bước trở thành một cộng đoàn Công giáo ổn định.

Nhiều thế hệ linh mục, tu sĩ và giáo dân đã đóng góp vào việc xây dựng nhà thờ, trường học, nhà xứ, các phòng giáo lý cũng như phát triển các đoàn thể và hoạt động bác ái.

Giáo xứ Nội Hà hướng đến tương lai

Hành trình của Giáo xứ Nội Hà gắn liền với lịch sử của những người giáo dân rời quê hương để xây dựng cuộc sống mới tại Đà Nẵng. Từ những ngôi nhà đơn sơ của Trại Định Cư Nội Hà năm 1954, cộng đoàn đã trải qua nhiều giai đoạn khó khăn nhưng vẫn duy trì đời sống đức tin và tinh thần đoàn kết.

Ngày nay, cùng với sự đồng hành của linh mục quản xứ, các nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm Phú Xuân – Huế và các hội đoàn, giáo dân Nội Hà tiếp tục chú trọng đời sống phụng vụ, giáo lý, bác ái và truyền giáo.

Những dấu ấn lịch sử qua từng thời kỳ không chỉ góp phần tạo nên diện mạo của Nhà thờ Giáo xứ Nội Hà mà còn trở thành nền tảng để cộng đoàn tiếp tục phát triển và gìn giữ truyền thống đức tin qua các thế hệ.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Ninh Phát – Giáo phận Xuân Lộc Mới Nhất
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Ninh Mật Mới Nhất
3. Giờ Lễ Nhà Thờ Ninh Dương Mới Nhất