Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phú Hoà Mới Nhất (Tân Phú, TPHCM)

Nhà Thờ Phú Hòa là một trong những cộng đoàn Công giáo có lịch sử hình thành khá đặc biệt tại khu vực quận Tân Phú, TPHCM. Khởi đầu chỉ với 11 gia đình Công giáo đến lập nghiệp giữa vùng đất còn hoang vắng, cộng đoàn từng bước phát triển thành một giáo xứ ổn định. Trải qua nhiều lần mở rộng, trùng tu và xây dựng, Nhà Thờ Phú Hòa ngày nay trở thành trung tâm sinh hoạt đức tin của đông đảo giáo dân địa phương.

Những gia đình Công giáo đầu tiên tại Phú Hòa

Năm 1957, nhóm 11 gia đình Công giáo đầu tiên có nguồn gốc từ Giáo phận Bắc Ninh đến khu vực Phú Thọ Lều sinh sống. Khi đó, đây vẫn là vùng đất khá hoang vắng, chủ yếu được sử dụng để trồng bông lài.

Các gia đình thuê đất của Thánh Thất Cao Đài tại ấp Phú Trung 1, xã Phú Thọ Hòa, quận Tân Bình và tự dựng những căn nhà đơn sơ để sinh sống, lao động.

Cộng đoàn ban đầu có khoảng 40 nhân danh. Do chưa có tổ chức giáo họ riêng, các gia đình xin gia nhập Giáo xứ Phú Bình và được Cha Tôma Phạm Ngọc Biểu, Chánh xứ Phú Bình, tiếp nhận.

Đến năm 1959, Cha Tôma cho thành lập Ban Hành giáo và chính thức lập một họ đạo mới mang tên Họ Phú Hòa, trực thuộc Giáo xứ Phú Bình.

Họ đạo Phú Hòa từng bước phát triển

Vùng đất Phú Hòa ngày càng thu hút nhiều gia đình đến sinh sống và lập nghiệp. Đến năm 1971, cộng đoàn đã phát triển lên khoảng 75 gia đình với gần 370 giáo dân.

Họ Phú Hòa lúc này là một trong tám họ đạo thuộc Giáo xứ Phú Bình. Thành phần giáo dân khá đa dạng, gồm người Bắc, người Hoa và người Nam. Phần lớn các gia đình sống bằng lao động phổ thông, buôn bán nhỏ, chăn nuôi, làm đậu hũ và một số nghề thủ công.

Bên cạnh những gia đình thường xuyên tham gia đời sống giáo xứ, địa phương vẫn còn nhiều gia đình Công giáo ít sinh hoạt tôn giáo và đông đảo người dân chưa biết đến Công giáo.

Nhận thấy đặc điểm này, Cha Tôma Phạm Ngọc Biểu xác định Phú Hòa có thể trở thành một điểm truyền giáo quan trọng. Từ đó, việc xây dựng một nhà nguyện ngay tại địa bàn Họ Phú Hòa trở thành mong muốn chung của linh mục phụ trách và giáo dân.

Mua đất và xây dựng Nhà nguyện Phú Hòa

Năm 1971, ông Trần Văn Thông, một người dân địa phương, có nhu cầu chuyển nhượng một lô đất nằm cạnh khu vực đang trồng bông.

Ban Hành giáo gồm các ông Hoàng Trọng Do, Trần Văn Thận và Vũ Văn Giản đã đại diện cộng đoàn tiến hành nhận chuyển nhượng khu đất.

Lô đất có chiều dài khoảng 22,5 mét, chiều ngang 14,5 mét, tổng diện tích 326,25 m². Sau khi có đất, Cha Tôma Phạm Ngọc Biểu cùng giáo dân bắt đầu chuẩn bị xây dựng nhà nguyện.

Ngày 16/12/1972, công trình chính thức được khởi công. Nhà nguyện ban đầu được xây dựng khá đơn giản với tường gạch, mái tôn kẽm, lòng nhà dài khoảng 15 mét, rộng 8 mét và cao khoảng 6 mét.

Sau khoảng bốn tháng thi công, công trình hoàn thành nhờ sự đóng góp của giáo dân cùng sự hỗ trợ của nhiều ân nhân.

Khánh thành Nhà Thờ Phú Hòa năm 1973

Ngày 01/05/1973 trở thành một dấu mốc đặc biệt đối với cộng đoàn Phú Hòa khi Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình và Đức Cha Phụ tá Phanxicô Xaviê Trần Thanh Khâm về dâng Thánh lễ khánh thành thánh đường.

Từ đây, ngày 01/05 hằng năm được cộng đoàn chọn làm ngày mừng bổn mạng Thánh Giuse Lao Động.

Sau khi có nhà nguyện, Cha Tôma Phạm Ngọc Biểu thường từ Giáo xứ Phú Bình sang dâng Thánh lễ vào chiều Chúa nhật. Các lễ an táng, hôn phối và nhiều sinh hoạt Công giáo cũng được tổ chức tại đây.

Ban ngày, nhà nguyện từng được sử dụng làm lớp mẫu giáo cho trẻ em. Buổi tối, giáo dân quy tụ đọc kinh và sinh hoạt cộng đoàn. Nhà nguyện dần trở thành trung tâm gắn kết đời sống tinh thần của Họ Phú Hòa.

Cộng đoàn Công giáo người Hoa tại Phú Hòa

Trong số những cư dân sinh sống tại Phú Hòa có khá nhiều gia đình người Hoa, trong đó một bộ phận là người Công giáo.

Năm 1973, linh mục Polvala Hòa, một linh mục người Pháp, đến hỗ trợ công việc mục vụ dành cho cộng đoàn người Hoa. Cha cử hành Thánh lễ bằng tiếng Hoa vào chiều thứ Năm hằng tuần.

Trong thời gian sinh sống tại Phú Hòa, Cha Polvala cũng học tiếng Việt và bắt đầu cử hành Thánh lễ bằng tiếng Việt vào chiều thứ Ba.

Nhờ vậy, sinh hoạt tôn giáo giữa cộng đoàn người Việt và người Hoa trở nên gần gũi hơn. Nhiều giáo dân Việt tham dự Thánh lễ tiếng Hoa và ngược lại, góp phần tạo nên một cộng đoàn đoàn kết.

Đến năm 1975, do hoàn cảnh xã hội thay đổi, Cha Polvala rời Phú Hòa.

Mở rộng khuôn viên Nhà Thờ Phú Hòa

Cũng trong năm 1975, chủ đất cũ chuyển về quê và tiếp tục sang lại phần đất còn lại cho Họ đạo. Sau lần mở rộng này, khuôn viên nhà thờ tăng lên khoảng 720 m².

Năm 1978, Cha Tôma Phạm Ngọc Biểu nghỉ hưu vì lý do sức khỏe. Linh mục Antôn Nguyễn Quang Bạch, quyền Chánh xứ Phú Bình, tiếp tục phụ trách cộng đoàn Phú Hòa.

Sau khoảng 15 năm sử dụng, nhà thờ bắt đầu xuống cấp. Ngày 05/05/1988, Nhà Thờ Phú Hòa được trùng tu lần đầu, đồng thời chuyển hướng bố trí từ nhà thờ ngang sang nhà thờ dọc.

Đại trùng tu Nhà Thờ Phú Hòa năm 1991

Năm 1991, Nhà Thờ Phú Hòa tiếp tục được đại trùng tu và mở rộng để đáp ứng số lượng giáo dân ngày càng tăng.

Chiều ngày 24/06/1991, Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình và Đức Cha Phụ tá Louis Phạm Văn Nẫm đến thăm, chúc lành cho công trình và gặp gỡ cộng đoàn.

Ngày 27/09/1991 đánh dấu một bước chuyển quan trọng. Theo quyết định số 116/VP-91 của Tòa Tổng Giám mục, Họ đạo Phú Hòa được tách khỏi Giáo xứ Phú Bình.

Trong thời gian chưa có linh mục Chánh xứ chính thức, Phú Hòa được giao cho Cha Hạt trưởng Tân Sơn Nhì phụ trách.

Phú Hòa tiếp tục mua đất và phát triển cơ sở

Năm 1993, Cha Giuse Đinh Quang Thịnh được giao đặc trách Phú Hòa.

Cũng trong năm này, giáo dân tích cực tiết kiệm, đóng góp và vay mượn để mua thêm lô đất diện tích khoảng 120 m² ở phía đầu nhà thờ. Năm 1994, một hội trường được xây dựng trên phần đất mới mua.

Đến năm 1995, giáo xứ mua thêm khu đất rộng khoảng 84 m². Tại đây, cộng đoàn xây dựng nhà dành cho các nữ tu Dòng Mến Thánh Giá Tân Việt đến hỗ trợ phụng vụ, giáo lý và việc dạy học.

Ngày 25/11/1996, Cha Giuse Đinh Quang Thịnh kết thúc thời gian đặc trách Phú Hòa.

Giai đoạn Cha Đaminh Trần Đức Công phụ trách

Ngày 09/12/1996, Cha Đaminh Trần Đức Công được giao đặc trách Phú Hòa.

Những năm cuối thập niên 1990, số giáo dân tại khu vực tăng nhanh, đặc biệt khi nhiều gia đình thuộc diện giải tỏa khu vực kênh Nhiêu Lộc chuyển về sinh sống tại các chung cư trên địa bàn.

Năm 1998, Phú Hòa tiếp tục mua thêm một căn nhà trên đường Âu Cơ để mở rộng cơ sở phục vụ sinh hoạt giáo xứ.

Trong giai đoạn này, Hội đồng Mục vụ Giáo xứ được củng cố với hơn 40 thành viên. Các sinh hoạt phụng vụ và văn hóa cũng trở nên phong phú với múa lân, đội trắc, chiêng trống, rước sách, các nghi thức Tuần Thánh và những cuộc rước Chúa Hài Đồng quanh khu vực giáo xứ.

Hoạt động bác ái xã hội cũng được quan tâm, đặc biệt là việc hỗ trợ gạo và nhu yếu phẩm cho những gia đình khó khăn.

Ngày 31/05/1999, Cha Đaminh Trần Đức Công kết thúc nhiệm vụ đặc trách Phú Hòa.

Giai đoạn Cha Giuse Nguyễn Văn Thanh

Tháng 9/1999, Cha Giuse Nguyễn Văn Thanh được giao đặc trách Phú Hòa.

Trong thời gian này, một số cơ sở của giáo xứ trên đường Âu Cơ được sắp xếp lại. Giáo xứ xây dựng hội trường giáo lý nhằm tạo thêm không gian học tập và sinh hoạt cho thiếu nhi.

Đây là giai đoạn Phú Hòa tiếp tục củng cố cơ sở vật chất và chuẩn bị cho bước phát triển quan trọng tiếp theo.

Giáo xứ Phú Hòa có Chánh xứ tiên khởi

Ngày 04/10/2007 trở thành dấu mốc lớn trong lịch sử cộng đoàn khi Cha Antôn Mai Đức Huy được Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn bổ nhiệm làm linh mục Chánh xứ tiên khởi Giáo xứ Phú Hòa.

Từ thời điểm này, Giáo xứ Phú Hòa trở lại trực thuộc Giáo hạt Phú Thọ.

Sau khi nhận nhiệm sở, Cha Antôn Mai Đức Huy đến thăm các gia đình trong giáo xứ, tìm hiểu đời sống giáo dân và từng bước đưa các sinh hoạt mục vụ vào nền nếp.

Hội đồng Mục vụ Giáo xứ cũng được kiện toàn, các hội đoàn phát triển và số lượng người tham dự Thánh lễ ngày càng đông.

Đời sống mục vụ của Giáo xứ Phú Hòa

Năm 2007, Giáo xứ Phú Hòa có khoảng 617 gia đình với 2.452 giáo dân, được chia thành sáu khu giáo.

Giáo xứ có nhiều đoàn thể, ca đoàn, ban hát và Đoàn Thiếu nhi Thánh Thể. Các hội đoàn đảm nhiệm nhiều hoạt động như đọc kinh tại gia đình, thăm bệnh nhân, hỗ trợ người già neo đơn và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

Vào những dịp lễ, Tết, giáo xứ tổ chức trao quà cho các gia đình cần hỗ trợ. Các chương trình bác ái cũng được thực hiện tại nhiều vùng khó khăn, trại phong hoặc những địa phương chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Công tác giáo lý được tổ chức thường xuyên với nhiều lớp dành cho từng độ tuổi. Bên cạnh giáo lý thiếu nhi còn có các lớp dự tòng và giáo lý hôn nhân dành cho người trẻ.

Nhu cầu xây dựng Nhà Thờ Phú Hòa mới

Khi số lượng giáo dân tăng lên nhanh chóng, ngôi nhà thờ cũ ngày càng không đáp ứng đủ nhu cầu.

Diện tích khuôn viên giáo xứ khi đó chỉ khoảng 918,4 m². Nhà thờ nhỏ, nhiều hạng mục xuống cấp, mùa mưa có tình trạng dột và ngập nước, trong khi mùa nắng khá nóng.

Vào những dịp đông người, giáo dân phải ngồi tràn ra phía ngoài. Không gian để xe, phòng học giáo lý và địa điểm sinh hoạt của các hội đoàn đều thiếu.

Sau nhiều lần sửa chữa và mở rộng nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu, Cha Antôn Mai Đức Huy cùng cộng đoàn quyết định xây dựng một ngôi thánh đường mới.

Đặt viên đá xây dựng Nhà Thờ Phú Hòa mới

Sau khoảng một năm phát động chương trình tiết kiệm và chuẩn bị kinh phí, ngày 02/05/2009, Giáo xứ Phú Hòa tổ chức lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ mới.

Nghi thức do Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ sự.

Ngày 22/07/2009, công trình chính thức khởi công.

Sau gần một năm thi công, với sự đóng góp của giáo dân và các ân nhân, công trình Nhà Thờ Phú Hòa mới được hoàn thành.

Kiến trúc Nhà Thờ Phú Hòa

Nhà Thờ Phú Hòa mới nổi bật với tháp chuông cao gần 30 mét, vươn lên giữa khu dân cư đông đúc của quận Tân Phú.

Giữa tháp chuông đặt tượng Thánh Giuse Thợ, bổn mạng của giáo xứ.

Hai đường vòng cung nối từ khu vực tháp chuông xuống hai cầu thang dẫn lên tầng trên được thiết kế tạo cảm giác bao bọc mặt tiền công trình. Phía trước còn có những bức phù điêu thể hiện hình ảnh Chúa Thánh Thần và các Thánh Tử đạo Việt Nam.

Khu vực cung thánh được thiết kế kết hợp nét văn hóa Việt Nam với hình ảnh trời tròn, đất vuông, đồng thời thể hiện tinh thần quy tụ và hiệp thông.

Nhà thờ gồm một tầng trệt, một tầng lửng và một tầng chính. Tầng trệt được sử dụng làm hội trường, nơi sinh hoạt, hoa viên và khu vực để xe. Tầng trên cùng tầng lửng là không gian cử hành phụng vụ.

Nhà thờ cũng có hành lang kết nối với khu giáo lý ba tầng. Đặc biệt, công trình được bố trí thang máy nhằm hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những giáo dân gặp khó khăn trong việc di chuyển.

Khánh thành Nhà Thờ Phú Hòa năm 2010

Ngày 12/06/2010, lễ khánh thành Thánh đường Phú Hòa được long trọng tổ chức.

Thánh lễ do Đức Cha Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản, khi đó là Giám mục Giáo phận Ban Mê Thuột, chủ sự.

Việc hoàn thành ngôi thánh đường mới đánh dấu một bước phát triển quan trọng sau hơn nửa thế kỷ hình thành của cộng đoàn Phú Hòa.

Từ một nhóm chỉ khoảng 40 giáo dân vào năm 1957, Phú Hòa từng bước trở thành một giáo xứ có đời sống mục vụ ổn định và cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện.

Nhà Thờ Phú Hòa hôm nay

Trải qua hơn 50 năm hình thành và phát triển, Giáo xứ Phú Hòa đã đi qua nhiều giai đoạn với không ít khó khăn. Từ những mái nhà đơn sơ giữa vùng đất trồng bông lài cho đến ngôi thánh đường khang trang ngày nay là cả một hành trình đóng góp của nhiều thế hệ linh mục, tu sĩ, ân nhân và giáo dân.

Những giá trị được các thế hệ đi trước vun đắp tiếp tục trở thành nền tảng cho đời sống đức tin, mục vụ và bác ái của cộng đoàn. Với tinh thần hiệp nhất và lòng biết ơn, Giáo xứ Phú Hòa vẫn tiếp tục phát triển, gìn giữ truyền thống và hướng đến việc xây dựng một cộng đoàn ngày càng gắn bó.

Nhìn lại chặng đường đã qua, cộng đoàn Phú Hòa luôn xem những thành quả đạt được là hồng ân và kết quả của sự chung tay qua nhiều thế hệ. Tinh thần ấy được thể hiện rõ qua lời nhắc quen thuộc của cộng đoàn: “Tất cả là hồng ân.”

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phú Hoà Đông Mới Nhất
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phú Hiền Mới Nhất
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phú Hạnh Mới Nhất