Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Thủ Đức Mới Nhất

Giáo xứ Thủ Đức là một trong những cộng đoàn Công giáo có lịch sử hình thành khá sớm tại khu vực Thủ Đức. Từ những ngày chưa có nhà thờ, giáo dân phải vượt quãng đường xa để đến Lái Thiêu tham dự Thánh lễ, cộng đoàn đã từng bước xây dựng nơi thờ phượng riêng, hình thành họ đạo và phát triển qua nhiều giai đoạn. Ngôi thánh đường hiện nay là kết quả của nhiều lần xây dựng, mở rộng và tu bổ trong suốt hàng chục năm.

Những ngày đầu chưa có nhà thờ tại Thủ Đức

Theo lời truyền lại của các thế hệ trước, giáo dân vùng phụ cận Thủ Đức vốn có đời sống đạo sốt sắng.

Khi họ đạo chưa được thành lập và chưa có nhà thờ, mỗi Chúa nhật, giáo dân phải cùng nhau đi đến Lái Thiêu để tham dự Thánh lễ.

Việc đi lại khi ấy không hề dễ dàng. Đường sá còn hoang sơ, nhiều nơi là rừng rậm, trong khi thú dữ như cọp, beo, rắn và các loài nguy hiểm khác vẫn thường xuất hiện.

Dù vậy, giáo dân vẫn cố gắng vượt đường xa để duy trì đời sống đức tin.

Việc lãnh nhận bí tích trong thời kỳ sơ khai

Do chưa có linh mục thường trú tại địa phương, trẻ em sinh ra trong các gia đình Công giáo không phải lúc nào cũng được linh mục trực tiếp cử hành nghi thức Rửa tội.

Trong nhiều trường hợp, các ông biện hoặc ông câu thực hiện việc rửa tội trước, sau đó khi có linh mục đến, các nghi thức cần thiết mới được bổ túc.

Một số trường hợp được nhắc lại trong tư liệu của cộng đoàn gồm bà Maria Quí, ông Tôma Hạnh và ông Micae Chử.

Theo sổ Rửa tội, ngày 4/8/1879, cha Boutier đã cử hành nghi thức bổ túc bí tích Rửa tội cho bà Maria Quí.

Đây cũng là một trong những mốc quan trọng giúp xác định thời điểm hình thành họ đạo.

Nhà thờ đầu tiên được dựng tại Phong Phú

Trước những khó khăn trong việc đi lễ và sinh hoạt đạo, giáo dân đã cùng nhau dựng một ngôi thánh đường đơn sơ bằng gỗ, mái lợp lá.

Điều đáng chú ý là ngôi nhà thờ đầu tiên không nằm tại trung tâm Thủ Đức hiện nay mà được xây tại Phong Phú, cách khu vực trung tâm khoảng 3 km.

Theo những dấu tích từng còn lại, nơi đây có nền của một nhà thờ cũ. Sau này, trên nền đó có dựng một trường học dành cho trẻ em trong vùng, do các nữ tu Thủ Thiêm đảm trách.

Ngoài ra còn có một khu đất từng được người dân gọi là Gò Nhà Thờ. Tuy nhiên, những dấu tích này về sau không còn thấy rõ.

Họ Phong Phú – Thủ Đức được thành lập năm 1879

Dựa vào các tư liệu còn lưu lại, có thể xác định ngôi nhà thờ đầu tiên được dựng khoảng năm 1879.

Cũng trong năm này, họ đạo Phong Phú – Thủ Đức được chính thức hình thành.

Thời điểm ấy thuộc giai đoạn Đức cha Isidore Colombert coi sóc địa phận.

Ban đầu, họ đạo chưa có cha sở riêng. Cha Boutier, khi ấy đang là cha sở Bà Rịa, thỉnh thoảng mới đến Phong Phú để cử hành các bí tích và chăm sóc đời sống mục vụ cho giáo dân.

Cha Boutier trở thành cha sở đầu tiên

Đến năm 1880, cha Boutier được bổ nhiệm về làm cha sở họ Thủ Đức, khi đó vẫn có thể gọi là họ Phong Phú.

Từ thời điểm này, đời sống của cộng đoàn bắt đầu ổn định và phát triển rõ rệt hơn.

Giáo dân không còn phải thường xuyên đi xa đến Lái Thiêu để tham dự Thánh lễ. Đồng thời, vùng Thủ Đức cũng dần được khai phá, dân cư ngày càng đông lên.

Sự phát triển của khu vực đặt ra nhu cầu cần một vị trí nhà thờ thuận tiện hơn cho cộng đoàn.

Dời nhà thờ từ Phong Phú về Thủ Đức

Khoảng năm 1889, cha sở quyết định chuyển nhà thờ từ Phong Phú về khu vực Thủ Đức, trên phần đất nơi nhà thờ hiện nay tọa lạc.

Đây là bước chuyển quan trọng trong lịch sử Giáo xứ Thủ Đức.

Việc dời nhà thờ giúp giáo dân thuận tiện hơn trong việc tham dự phụng vụ, đồng thời phù hợp với sự phát triển dân cư của khu vực.

Từ đây, ngôi thánh đường Thủ Đức từng bước được hình thành và tiếp tục được mở rộng qua nhiều giai đoạn.

Giai đoạn đầu xây dựng Nhà thờ Thủ Đức

Ngôi nhà thờ hiện nay không được hoàn thành trong một lần mà trải qua nhiều giai đoạn xây dựng và tu bổ.

Phần được xây dựng đầu tiên là khu vực giữa của nhà thờ.

Qua thời gian, khi số giáo dân tăng lên và nhu cầu sử dụng lớn hơn, các linh mục tiếp tục mở rộng công trình.

Cấu trúc nhà thờ dần được hoàn thiện theo từng giai đoạn khác nhau.

Cha Phêrô Thà mở rộng hai cánh nhà thờ

Khoảng năm 1931, cha Phêrô Thà về làm phó cho cha Sắc, tức cha Cransac.

Trong thời gian này, hai cánh hai bên của nhà thờ được xây thêm, tính từ các cửa hông trở lên.

Sau khi phần mở rộng hoàn thành, ngôi nhà thờ mang dáng hình Thánh Giá rõ nét hơn.

Đây là một trong những lần mở rộng quan trọng, góp phần tạo nên kiến trúc cơ bản của thánh đường Thủ Đức.

Cha Gioan Baotixita Doan tiếp tục hoàn thiện thánh đường

Khoảng năm 1935, cha Gioan Baotixita Doan được bổ nhiệm làm phó cho cha Sắc.

Nhờ khả năng vận động và tìm kiếm vật liệu, cha tiếp tục mở rộng hai cánh nhà thờ xuống đến khu vực lầu chuông.

Phần kiến trúc này góp phần tạo nên hình dáng tương đối hoàn chỉnh của nhà thờ như về sau.

Bên cạnh đó, cha Doan còn xuống tận Bến Tre để tìm vỏ dừa mang về sử dụng trong việc làm lại trần phần giữa nhà thờ.

Công việc này giúp phần nội thất của thánh đường được hoàn thiện và chắc chắn hơn.

Cha Doan rời Thủ Đức và cha Sắc về Pháp

Khi công việc tu bổ đang được triển khai, cha Gioan Baotixita Doan nhận lệnh thuyên chuyển về miền Lục Tỉnh.

Sau đó, cha Sắc do tuổi cao và sức khỏe yếu cũng trở về Pháp nghỉ hưu.

Ngài qua đời tại Pháp.

Việc các linh mục lần lượt rời nhiệm sở khiến công việc hoàn thiện nhà thờ được chuyển giao cho người kế nhiệm.

Cha Anrê Lê Văn Quyền hoàn tất việc tu bổ

Năm 1938, cha Anrê Lê Văn Quyền được bổ nhiệm về làm cha sở Giáo xứ Thủ Đức.

Trước đó, ngài phục vụ tại An Hiệp.

Khi về nhận xứ, cha Anrê Quyền tiếp tục những phần công việc còn dang dở, đặc biệt là việc sơn sửa và hoàn thiện khu vực bên ngoài nhà thờ.

Sau giai đoạn này, ngôi thánh đường Giáo xứ Thủ Đức cơ bản được hoàn thành.

Hành trình hình thành Thánh đường Giáo xứ Thủ Đức

Nhìn lại lịch sử, Nhà thờ Giáo xứ Thủ Đức đã trải qua một hành trình dài.

Từ một ngôi nhà thờ bằng cây lợp lá tại Phong Phú vào khoảng năm 1879, cộng đoàn dần phát triển và chuyển nhà thờ về vị trí hiện nay vào khoảng năm 1889.

Trong các thập niên tiếp theo, thánh đường tiếp tục được mở rộng, xây thêm hai cánh, kéo dài công trình và tu bổ nội thất.

Những linh mục như cha Boutier, cha Sắc, cha Phêrô Thà, cha Gioan Baotixita Doan và cha Anrê Lê Văn Quyền đều để lại dấu ấn trong quá trình hình thành và hoàn thiện nhà thờ.

Dấu ấn lịch sử của Giáo xứ Thủ Đức

Lịch sử Giáo xứ Thủ Đức phản ánh hành trình bền bỉ của một cộng đoàn Công giáo từ những ngày còn thiếu thốn điều kiện sinh hoạt.

Việc giáo dân phải đi xa đến Lái Thiêu dự lễ, tự dựng nhà thờ tại Phong Phú rồi từng bước xây dựng thánh đường tại Thủ Đức cho thấy tinh thần gắn bó với đời sống đức tin qua nhiều thế hệ.

Ngôi nhà thờ hiện nay không chỉ là nơi cử hành phụng vụ mà còn là dấu tích của một chặng đường dài hình thành và phát triển của cộng đoàn Công giáo tại Thủ Đức.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Thịnh Liệt (Kẻ sét) Mới Nhất
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Thiên Thần Mới Nhất
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Thiện Mỹ Mới Nhất