Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Nghĩa Hoà Mới Nhất

Giáo xứ Nghĩa Hòa được hình thành từ cộng đoàn Công Giáo di cư vào miền Nam năm 1954. Từ những ngày đầu chỉ có vài chục gia đình dựng nhà trên vùng đất còn nhiều ruộng lúa, giáo xứ từng bước phát triển thành một cộng đoàn đông đảo với nhà thờ, trường học, hội quán và nhiều công trình phục vụ đời sống đạo. Hành trình ấy gắn liền với Cha Đaminh Đinh Huy Năng cùng nhiều thế hệ linh mục, tu sĩ và giáo dân đã góp sức xây dựng Nghĩa Hòa qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Những Ngày Đầu Hình Thành Giáo Xứ Nghĩa Hòa Năm 1954

Năm 1954, trong cuộc di cư từ miền Bắc vào miền Nam, Cha Đaminh Đinh Huy Năng, khi ấy là Cha xứ Nghĩa Chính, cùng ông chánh trương và khoảng vài chục gia đình đến trại tiếp cư tại khu vực trường đua ngựa Phú Thọ.

Sau một thời gian tạm cư, Cha và giáo dân bắt đầu tìm địa điểm thích hợp để ổn định cuộc sống lâu dài. Khi đến khu vực gần giáo xứ Chí Hòa, đoàn gặp hai gia đình Công Giáo, một gia đình thuộc xứ Ngọc Cục và một gia đình thuộc xứ Bồng Tiên, đã mua nhà của người địa phương và sinh sống tại đây.

Khu vực lúc ấy còn khá rộng, phần lớn đất thuộc Tòa Giám Mục Sài Gòn và được giao cho người dân địa phương lĩnh canh. Những vùng đất thấp được dùng để trồng lúa, trong khi phần đất cao được trồng hoa lài. Muốn có đất định cư, các gia đình phải thương lượng với những người đang canh tác.

Việc tìm được đất mới chỉ là bước đầu. Chính quyền thời điểm đó không khuyến khích hình thành những khu định cư tự phát, bởi nếu người dân tự mua đất và lập trại thì việc tiếp nhận các chính sách cứu trợ sẽ gặp nhiều khó khăn.

Sau quá trình vận động, Phủ Tổng Uỷ Di Cư và chính quyền tỉnh Gia Định đã chấp thuận cho cộng đoàn định cư tại đây.

Những Gia Đình Đầu Tiên Đến Định Cư

Ban đầu, cộng đoàn sang lại được khoảng 500 m² đất trồng lúa, trải từ khu vực nhà xứ đến phần cuối của hai dãy nhà thuộc khu 2 sau này.

Vào trung tuần tháng 10 năm 1954, vài chục gia đình bắt đầu đào đất, đắp nền và dựng những căn nhà đầu tiên. Trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, mọi người vừa lo ổn định cuộc sống vừa mong muốn có một nơi để cùng nhau cầu nguyện và tham dự Thánh lễ.

Ngày 29/10/1954, một số thanh niên đã đào đất giữa ruộng lúa, đắp thành một nền nhỏ rộng khoảng mười mét vuông. Bốn cây tràm được dựng làm cột, phía trên lợp lá dừa tạo thành một nhà nguyện rất đơn sơ.

Một chiếc bàn của bà Bẩy, người dân địa phương, được mượn để làm bàn thờ.

Thánh Lễ Đầu Tiên Và Tên Gọi Nghĩa Hòa

Ngày 01/11/1954, đúng lễ Các Thánh, Cha Đaminh Đinh Huy Năng cử hành Thánh lễ đầu tiên tại ngôi nhà nguyện nhỏ vừa dựng.

Do khu vực vẫn còn là ruộng, giáo dân phải đứng dự lễ dưới nền đất bùn, có nơi bùn ngập đến mắt cá chân. Dù điều kiện hết sức đơn sơ, Thánh lễ này trở thành một dấu mốc quan trọng đối với cộng đoàn mới.

Cha xứ và giáo dân thống nhất lấy tên Nghĩa Hòa cho giáo xứ, mang ý nghĩa Nghĩa Chính ở Chí Hòa. Cộng đoàn đồng thời chọn Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội làm bổn mạng.

Từ đây, một cộng đoàn Công Giáo mới chính thức bắt đầu hình thành và từng bước ổn định trên vùng đất mới.

Thành Lập Ban Điều Hành Trại Định Cư

Sau khi cộng đoàn ổn định bước đầu, một ban điều hành trại định cư được thành lập nhằm tổ chức đời sống của người dân.

Ban điều hành lúc đó gồm Cha xứ giữ vai trò Giám đốc tinh thần, Cụ Bùi Chuyên làm Trưởng trại, ông Nguyễn Văn Y làm Phó trại và ông Nguyễn Văn Hịch làm Thư ký.

Ban điều hành đảm nhận nhiều công việc quan trọng như thương lượng để mở rộng diện tích đất, tiếp nhận các gia đình muốn gia nhập trại, nhận và phân phối hàng cứu trợ cũng như chuẩn bị nơi thờ phượng cho cộng đoàn.

Không lâu sau, trại tiếp tục sang lại được một khu đất trồng hoa lài do một người Hoa lĩnh canh. Khu vực này về sau trở thành khu 3 và khu 4 của giáo xứ.

Số gia đình xin đến định cư ngày càng đông và không còn giới hạn trong một giáo phận hoặc giáo xứ gốc cụ thể.

Dựng Nhà Nguyện Và Phát Triển Cộng Đoàn Năm 1955

Đến tháng 3/1955, Nghĩa Hòa đã có hàng trăm gia đình đến sinh sống.

Trước nhu cầu phụng vụ ngày càng lớn, Cha xứ cùng giáo dân dựng một nhà nguyện gồm năm gian, sử dụng cột cây, mái lá và vách bằng ván thùng. Đây trở thành nơi cử hành Thánh lễ thường xuyên của cộng đoàn.

Cha Đaminh Đinh Huy Năng cũng được phép đặt Mình Thánh Chúa tại nhà nguyện, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong đời sống phụng vụ của giáo xứ.

Từ một nơi định cư mới hình thành, Nghĩa Hòa bắt đầu có cơ cấu cộng đoàn ổn định hơn.

Giáo Xứ Nghĩa Hòa Vượt Mốc 3.000 Người Năm 1956

Đầu năm 1956, dân số tại trại Nghĩa Hòa đã vượt quá 3.000 người.

Thời điểm này, một số khu định cư lớn như Cái Sắn và Hố Nai đã được hoàn thiện. Những gia đình chưa có nghề nghiệp ổn định được khuyến khích chuyển đến các khu vực này để được cấp đất dựng nhà và sản xuất nông nghiệp.

Gần 100 gia đình tại Nghĩa Hòa đã bán nhà để chuyển đi. Tuy nhiên, phần lớn những người tiếp tục ở lại đã có việc làm tương đối ổn định như công chức, công nhân hoặc buôn bán.

Những căn nhà của các gia đình rời đi nhanh chóng có người khác đến sinh sống, vì vậy cộng đồng Nghĩa Hòa vẫn tiếp tục phát triển.

Xây Trường Thánh Giuse Và Nhà Thờ Mới Năm 1957

Năm 1957, Cha Đaminh Đinh Huy Năng mua khu đất của bà Bẩy và xây dựng một trường tiểu học sơ cấp mang tên Trường Bán công Thánh Giuse.

Ngôi trường có Ban Giám hiệu cùng 16 giáo viên, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em trong khu vực. Sau này, cơ sở này trở thành Trường Trần Văn Đang.

Cũng trong giai đoạn này, Cha Chính Ân nhận một khoảnh đất tại khu vực hội quán hiện nay để các nữ tu mở xưởng dệt chiếu. Sau vài tháng, khu đất được chuyển lại cho Cha xứ Nghĩa Hòa.

Đặc biệt, giáo xứ bắt đầu chương trình xây dựng một ngôi nhà thờ và nhà xứ kiên cố hơn.

Nhà thờ mới được xây ngay tại vị trí nhà thờ hiện nay, sử dụng cột bê tông, tường gạch và mái lợp fibro. Công trình có sức chứa khoảng 600 đến 700 người trong mỗi Thánh lễ.

Ban đầu nhà thờ chưa có tháp chuông. Khoảng hai năm sau, công trình này mới tiếp tục được thực hiện.

Mở Rộng Địa Bàn Giáo Xứ Giai Đoạn 1958 – 1960

Trong những năm 1958 – 1960, Nghĩa Hòa tiếp tục mở rộng địa bàn.

Cha xứ thương lượng sang lại một khu đất đang trồng hoa lay ơn của một người Huế. Chủ đất tạo điều kiện cho giáo xứ trả tiền theo hình thức trả chậm.

Khu đất này về sau hình thành khu 9, khu 10 và một phần khu Vinh Sơn.

Cha Đaminh Đinh Huy Năng cùng một số giáo dân gốc Phú Nhai cũng xây dựng một Đền khấn Thánh Vinh Sơn, tạo thêm một địa điểm sinh hoạt tôn giáo cho cộng đoàn.

Đến giai đoạn này, Giáo xứ Nghĩa Hòa có khoảng 5.000 giáo dân, được tổ chức thành 11 khu họ gồm Kitô Vua, Thánh Giuse, Thánh Phanxicô Xaviê, Thánh Têrêxa, Thánh Antôn, khu 6, Đức Mẹ Mông Triệu, khu 8, Thánh Phêrô, Đức Mẹ Dâng Con và khu Đền Thánh Vinh Sơn.

Phát Triển Đời Sống Kinh Tế Và Xã Hội Những Năm 1960

Bên cạnh việc chăm lo đời sống đạo, giáo xứ cũng quan tâm đến công việc và sinh kế của người dân.

Cha xứ mở một xưởng dệt chiếu gần Đền Thánh Vinh Sơn. Khi Chính phủ Nhật Bản viện trợ cho ngành dệt 20 máy dệt KURAKAO, Cha tiếp tục đầu tư xây dựng một xưởng dệt vải.

Xưởng mang tên Hợp tác xã Liên Minh, nằm tại khu vực góc đường Nghĩa Phát và Đại Nghĩa ngày nay.

Sau đó, chợ Nghĩa Hòa cũng được hình thành, góp phần thúc đẩy hoạt động trao đổi, mua bán và đời sống kinh tế của người dân.

Nhờ những hoạt động này, cộng đồng Nghĩa Hòa dần ổn định cả về đời sống tôn giáo lẫn đời sống xã hội.

Giáo Xứ Nghĩa Hòa Trong Giai Đoạn 1965 – 1975

Từ năm 1965 đến 1975, chiến sự ngày càng ảnh hưởng mạnh đến đời sống xã hội. Một số ngành nghề truyền thống như dệt chiếu và dệt vải gặp khó khăn.

Trong hoàn cảnh đó, giáo xứ vẫn tiếp tục duy trì sinh hoạt phụng vụ và xây dựng các công trình cần thiết.

Đền khấn Vinh Sơn được xây dựng lại với quy mô lớn hơn. Cha Nguyễn Quang Lãm, Chủ nhiệm báo Xây Dựng, thường xuyên cử hành Thánh lễ tại đây vào các buổi chiều trong tuần cũng như ngày Chúa Nhật.

Năm 1969, Cha phó Mai Chí Thành vận động các gia đình trên những tuyến đường Nghĩa Hòa, Dân Trí, Đại Nghĩa và Lê Phát Đạt cùng xây dựng hệ thống cống thoát nước.

Sau khi hoàn thành hệ thống thoát nước, các tuyến đường được tráng xi măng, giúp giảm tình trạng lầy lội trong mùa mưa và cải thiện đáng kể điều kiện sinh hoạt của người dân.

Xây Dựng Lại Nhà Thờ Nghĩa Hòa Năm 1971

Khi số lượng giáo dân ngày càng đông, nhà thờ cũ không còn đáp ứng đủ nhu cầu tham dự Thánh lễ.

Cha xứ cùng Hội đồng Giáo xứ quyết định xây dựng lại nhà thờ với quy mô lớn hơn.

Công trình mới có chiều dài khoảng 57 mét, rộng 17 mét, trong khi tháp chuông cao 32 mét.

Việc xây dựng được bắt đầu vào đầu năm 1971 và hoàn thành ngay trong năm. Sau khi công trình hoàn tất, giáo xứ tổ chức lễ mừng và số tiền còn dư khoảng 300.000 đồng được giao lại cho Cha xứ để tiếp tục trang trí bàn thờ.

Ngôi nhà thờ mới trở thành một trong những dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Giáo xứ Nghĩa Hòa.

Phát Triển Giáo Dục Trong Những Năm 1970

Giáo dục cũng là một lĩnh vực được cộng đoàn Nghĩa Hòa đặc biệt quan tâm.

Năm 1970, một số cựu viên chức trong giáo xứ vận động nguồn viện trợ để xây dựng Trường Trung học Nghĩa Hòa, nhằm tạo điều kiện cho con em trong khu vực được học tập gần nhà.

Sau khi hoàn thành, trường được giao cho cơ quan giáo dục tỉnh Gia Định quản lý. Về sau, trường được đổi tên thành Nguyễn Gia Thiều.

Cùng thời gian này, Cha Mai Chí Thành vận động xây dựng lại Trường Thánh Giuse thành Trung tâm Giáo dục Thánh Giuse, tổ chức dạy học đến lớp 9 và trực tiếp đảm nhiệm vai trò hiệu trưởng.

Năm 1972, Cha Mai Chí Thành lên đường sang Hoa Kỳ du học.

Hình Thành Những Cộng Đoàn Mới Từ Nghĩa Hòa

Sau khi Cha Lương Hoàng Kim từ Pháp trở về, cha đến giúp Cha Đaminh Đinh Huy Năng và xin phụ trách khu vực Đền khấn Vinh Sơn.

Cha xây dựng nơi ở bên cạnh đền và từng bước tổ chức chương trình sinh hoạt, phụng vụ riêng. Trên thực tế, khu vực này dần hoạt động như một cộng đoàn độc lập và về sau trở thành Giáo xứ Vinh Sơn.

Trong khi đó, Cha Nguyễn Quang Lãm xây dựng Nhà nguyện Xây Dựng. Khu vực này cũng dần phát triển thành một cộng đoàn riêng.

Do đặc điểm của các giáo xứ di cư thời kỳ đó, hình thức giáo xứ tòng nhân được áp dụng trong một thời gian, vì vậy giáo dân có thể lựa chọn tham gia sinh hoạt tại giáo xứ mình mong muốn.

Giai Đoạn Chuyển Biến Từ Năm 1975 Đến 1991

Ngày 30/4/1975 mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử đất nước cũng như đời sống Giáo xứ Nghĩa Hòa.

Trong thời gian đầu, nhiều giáo dân tham dự các Thánh lễ, những buổi sám hối và các sinh hoạt cầu nguyện trong bối cảnh xã hội có nhiều thay đổi.

Sau năm 1975, một số gia đình chuyển về các vùng quê sinh sống, trong khi một bộ phận người dân rời Việt Nam. Vì vậy, về sau hình thành cộng đồng đồng hương Nghĩa Hòa tại nhiều quốc gia.

Từ năm 1979, việc liên lạc và gửi quà giữa người Việt Nam ở nước ngoài với gia đình trong nước dần thuận lợi hơn. Một số ngành nghề tiểu thủ công nghiệp tại Nghĩa Hòa cũng từng bước hoạt động trở lại.

Cha Đaminh Bùi Quang Tuyến Tiếp Quản Giáo Xứ Năm 1991

Cuối năm 1991, Tòa Tổng Giám Mục bổ nhiệm Cha Đaminh Bùi Quang Tuyến làm Chánh xứ Nghĩa Hòa, kế nhiệm Cha Đaminh Đinh Huy Năng. Cha Năng nghỉ hưu và tiếp tục sống tại giáo xứ.

Sau khi nhận nhiệm vụ, Cha Bùi Quang Tuyến tập trung củng cố bộ máy điều hành, kiện toàn các Ban Mục vụ giáo xứ và giáo khu cũng như chấn chỉnh hoạt động của các hội đoàn.

Giáo xứ thành lập thêm Hội Gia trưởng Kinh Văn Côi, tổ chức rước tượng Đức Mẹ đến từng gia đình, đọc kinh Mân Côi vào tháng 10 và tổ chức nhiều chương trình Thánh ca.

Các dịp lễ lớn như Giáng Sinh và Phục Sinh cũng tiếp tục được tổ chức trang trọng theo truyền thống của cộng đoàn.

Tu Sửa Nhà Thờ Và Sắp Xếp Lại Các Giáo Khu

Năm 1992, giáo xứ xây dựng hàng rào sắt ở khu vực phía trước và sau nhà thờ, đồng thời sơn sửa lại nhà thờ và đặt thêm các tượng Thánh.

Năm 1993, Cha xứ cùng giáo dân vận động để nhận lại khu hội quán từng được ngành giáo dục địa phương sử dụng làm trường học. Giáo xứ cũng bắt đầu chuẩn bị kế hoạch cải tạo cung thánh và gây quỹ thông qua các hòm tiết kiệm đặt tại các gia đình.

Đến năm 1995, phần đầu nhà thờ được xây dựng lại để tạo đường kiệu quanh khuôn viên. Cung thánh, mái nhà thờ cùng nhiều khu vực bên trong và bên ngoài giáo đường cũng được tu sửa.

Trong thời kỳ này, Tòa Tổng Giám Mục tiến hành điều chỉnh lại địa giới các giáo xứ.

Một số khu trước kia thuộc Nghĩa Hòa được chuyển sang Nam Hòa, Lộc Hưng, Xây Dựng hoặc trở thành các giáo xứ riêng như Antôn và Vinh Sơn.

Sau khi sắp xếp lại địa giới, Giáo xứ Nghĩa Hòa còn 7 giáo khu với khoảng 4.500 giáo dân.

Xây Dựng Hội Quán Giáo Xứ

Năm 1998, Nghĩa Hòa bắt đầu gây quỹ xây dựng Hội quán bằng cách đặt hòm công đức tại sân nhà thờ vào những ngày Chúa Nhật.

Do nhiều nguyên nhân, quá trình xây dựng kéo dài và chưa thể hoàn thành trong thời gian ngắn.

Công trình này về sau tiếp tục được các linh mục kế nhiệm quan tâm nhằm tạo thêm không gian phục vụ sinh hoạt chung của cộng đoàn.

Cha Giuse Vũ Hữu Hiền Và Năm Thánh 50 Năm Nghĩa Hòa

Cuối năm 2003, Tòa Tổng Giám Mục bổ nhiệm Cha Giuse Vũ Hữu Hiền làm Chánh xứ Nghĩa Hòa, kế nhiệm Cha Đaminh Bùi Quang Tuyến nghỉ hưu.

Sau khi nhận nhiệm vụ, Cha Giuse Vũ Hữu Hiền nhanh chóng tiến hành nhiều công việc như chỉnh trang nhà xứ, hoàn thiện Hội quán, phân chia lại các giáo khu và tổ chức bầu Hội đồng Mục vụ Giáo xứ.

Cha cũng cho cải tạo cung thánh, thay hệ thống âm thanh, lát lại nền nhà thờ, mở rộng gác đàn và tiền đình, sơn sửa giáo đường, xây dựng Nhà Chầu Thánh Thể thường trực, nâng sân nhà thờ, đóng thêm ghế và chuẩn bị xây dựng nhà hài cốt.

Một dấu mốc đặc biệt là việc giáo xứ chuẩn bị Năm Thánh Nghĩa Hòa kỷ niệm 50 năm thành lập, 1954 – 2004.

Bên cạnh cơ sở vật chất, Cha còn chú trọng hoạt động mục vụ, giáo lý và các hội đoàn. Các lớp giáo lý Kinh Thánh được tổ chức hằng tuần, đội ngũ giáo lý viên và sinh hoạt giới trẻ cũng được kiện toàn.

Cha Giuse Nguyễn Đức Quang Tiếp Nối Từ Năm 2006

Cuối năm 2006, Tòa Tổng Giám Mục bổ nhiệm Cha Giuse Nguyễn Đức Quang làm Chánh xứ Nghĩa Hòa, kế nhiệm Cha Giuse Vũ Hữu Hiền khi cha được cử đi du học.

Ngày 29/12/2006, Thánh lễ nhậm chức được tổ chức với sự hiện diện của đại diện Tòa Tổng Giám Mục cùng Cha Hạt trưởng Giáo hạt Chí Hòa.

Trong những năm tiếp theo, Cha Giuse Nguyễn Đức Quang tiếp tục kiện toàn các hội đoàn và thực hiện nhiều công trình như tu sửa Hội quán, cải tạo hệ thống âm thanh, xây dựng gác đàn, hoàn thiện Nhà Hài cốt và chuẩn bị xây dựng lại Nhà xứ đã xuống cấp.

Về mục vụ, cha chú trọng việc quản lý cộng đoàn và thường xuyên đến thăm từng gia đình để tìm hiểu hoàn cảnh cũng như nắm bắt đời sống của giáo dân.

Dấu Ấn Hành Trình Phát Triển Của Giáo Xứ Nghĩa Hòa

Từ một khu định cư nhỏ giữa những thửa ruộng năm 1954, Giáo xứ Nghĩa Hòa đã trải qua nhiều giai đoạn xây dựng, mở rộng và thay đổi để trở thành một cộng đoàn Công Giáo ổn định.

Từ chiếc chòi lá đơn sơ dùng làm nơi cử hành Thánh lễ đầu tiên, cộng đoàn từng bước xây dựng nhà nguyện, nhà thờ, trường học, hội quán và nhiều công trình phục vụ đời sống đức tin. Qua từng thời kỳ, các linh mục cùng giáo dân không chỉ quan tâm đến phụng vụ mà còn chú trọng giáo dục, sinh kế, cơ sở hạ tầng và hoạt động cộng đồng.

Những dấu mốc từ năm 1954 đến những năm đầu thế kỷ XXI đã tạo nên một hành trình nhiều ý nghĩa, phản ánh tinh thần gắn bó, đoàn kết và nỗ lực xây dựng của nhiều thế hệ giáo dân Nghĩa Hòa.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Nam Hoà Mới Nhất (Tân Bình, TPHCM)
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Mũi Né Mới Nhất
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Mẫu Tâm Mới Nhất (Tân Bình, TPHCM)