Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phường Đúc Mới Nhất

Giáo xứ Phường Đúc là một trong những cộng đoàn Công giáo có lịch sử lâu đời trên vùng đất cố đô Huế. Trong các tài liệu xưa, cộng đoàn này từng được biết đến với những tên gọi như họ Thợ Đúc hay Trường An, gắn liền với vùng dân cư nằm bên hữu ngạn sông Hương.

Lịch sử của Giáo xứ Phường Đúc không chỉ phản ánh quá trình hình thành và phát triển của một cộng đoàn tín hữu mà còn lưu giữ nhiều dấu ấn đặc biệt của hoạt động truyền giáo tại miền Trung. Từ sự hiện diện của các Thừa sai Dòng Tên, những nhà thờ đầu tiên quanh khu vực lò đúc súng cho đến các thời kỳ cấm đạo, Phường Đúc đã trải qua nhiều biến cố nhưng vẫn duy trì đời sống đức tin qua nhiều thế hệ.

Giờ lễ Nhà Thờ Giáo Xứ Phường Đúc

Lịch Thánh lễ tại Nhà Thờ Giáo Xứ Phường Đúc có thể được điều chỉnh tùy theo từng thời điểm trong năm phụng vụ, các ngày lễ trọng, lễ bổn mạng hoặc chương trình mục vụ riêng của giáo xứ.

Vì vậy, giáo dân và khách đến tham dự Thánh lễ nên tham khảo thông báo mới nhất từ giáo xứ trước khi sắp xếp thời gian. Trong những dịp lễ lớn, lịch lễ có thể được bổ sung hoặc thay đổi để phù hợp với nhu cầu sinh hoạt của cộng đoàn.

Nguồn gốc hình thành Giáo xứ Phường Đúc

Khu vực Phường Đúc ngày nay nằm gần Hổ Quyền, Thành Lồi và dòng sông Hương. Xưa kia, đây là vùng có nhiều gò đồi, khu vườn và các xóm dân cư gắn với nghề thủ công truyền thống.

Theo những ghi chép được lưu lại, cộng đoàn Công giáo tại khu vực Thợ Đúc có thể đã bắt đầu xuất hiện từ khoảng nửa đầu thế kỷ XVII. Một số cư dân địa phương được cho là đã tiếp xúc với đạo Công giáo trong thời kỳ các nhà truyền giáo đến hoạt động tại vùng Thuận Hóa.

Từ một nhóm tín hữu nhỏ, cộng đoàn dần phát triển và trở thành một địa điểm quan trọng đối với hoạt động truyền giáo tại Huế.

Jean de la Croix và dấu ấn tại Thợ Đúc

Một nhân vật có vai trò nổi bật trong giai đoạn đầu của họ đạo là Jean de la Croix. Ông là người Công giáo làm nghề đúc súng đại bác và từng phục vụ dưới thời chúa Nguyễn.

Nhờ nghề nghiệp và vị trí của mình, Jean de la Croix có điều kiện xin phép để một Linh mục đến ở gần khu vực lò đúc nhằm chăm sóc đời sống tôn giáo cho gia đình ông cũng như những tín hữu xung quanh.

Một nhà thờ nhỏ sau đó được hình thành gần nơi ở của ông. Đây được xem là một trong những cơ sở Công giáo sớm tại khu vực Thợ Đúc.

Tại đây, các Linh mục có thể cử hành Thánh lễ, giải tội, ban các bí tích và hướng dẫn đời sống đạo cho giáo dân. Những hiện vật như vạc đồng và đại bác có niên đại trong nửa sau thế kỷ XVII cũng góp phần cho thấy hoạt động của Jean de la Croix tại Huế trong giai đoạn này.

Các Thừa sai Dòng Tên hiện diện tại Thợ Đúc

Nhà của Jean de la Croix từng trở thành điểm dừng chân của nhiều nhà truyền giáo. Trong số đó có Cha Dominique Fuciti, một Thừa sai Dòng Tên từng phục vụ cộng đoàn trong thời gian khá dài.

Sau đó, nhiều Linh mục khác cũng lần lượt đến khu vực này, trong đó có Cha Giuse Candone, Cha Barthélémy d’Acosta và Cha Phêrô Belmonte.

Do hoạt động truyền giáo nhiều thời điểm bị hạn chế, những cơ sở Công giáo tại Thợ Đúc trở thành nơi quan trọng để các Linh mục gặp gỡ giáo dân và duy trì các sinh hoạt tôn giáo.

Sự hiện diện liên tục của các Thừa sai góp phần giúp cộng đoàn hình thành nền tảng đức tin vững chắc từ khá sớm.

Cha Phêrô Belmonte và cuộc cấm đạo năm 1700

Cha Phêrô Belmonte, một Linh mục người Ý, đến Đàng Trong vào cuối thế kỷ XVII và từng phục vụ tại Thợ Đúc.

Trong một dịp lễ Giáng Sinh, cộng đoàn tổ chức hoạt động diễn lại một nội dung liên quan đến mầu nhiệm Kitô giáo. Sự việc sau đó gây sự chú ý của chính quyền và khiến tình hình đối với người Công giáo trở nên khó khăn hơn.

Ngày 13/3/1700, Minh vương Nguyễn Phúc Chu ban hành lệnh cấm đạo. Nhiều Linh mục và tín hữu bị bắt giữ.

Cha Phêrô Belmonte cũng bị giam và chịu nhiều đau khổ trong tù. Ngài qua đời ngày 27/5/1700. Sau đó, thi hài được an táng tại khu vực nền nhà thờ Thợ Đúc đã bị phá hủy.

Biến cố này trở thành một dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử cộng đoàn.

Ông Thơ Mật và chuyến kinh lý của Đức Cha Lambert de la Motte

Trong thời kỳ chưa có nhiều Linh mục thường trú, các chức việc trong họ đạo đóng vai trò rất quan trọng. Một trong những người được nhắc đến nhiều trong lịch sử Phường Đúc là ông Thơ Mật.

Năm 1675, Đức Cha Lambert de la Motte đến kinh lý Đàng Trong và lưu trú tại nhà ông Thơ Mật khoảng 15 ngày.

Trong thời gian này, đông đảo tín hữu từ nhiều vùng lân cận tìm đến để gặp Đức Cha, tham dự các nghi thức và lãnh nhận bí tích. Các Thầy giảng từ Thừa Thiên, Quảng Trị và Quảng Bình cũng đến hội họp.

Theo những tư liệu được lưu lại, hàng nghìn tín hữu đã lãnh nhận Bí tích Thêm Sức và nhiều người được rửa tội trong dịp đặc biệt này.

Ông Cai Phó – một chứng nhân của cộng đoàn

Ông Cai Phó là một giáo dân khác để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử họ Thợ Đúc.

Khoảng năm 1714, khi lệnh cấm đạo tiếp tục được thi hành, nhiều người Công giáo phải che giấu ảnh tượng và các vật dụng tôn giáo. Những người đang làm việc cho triều đình cũng chịu áp lực phải từ bỏ đức tin.

Ông Cai Phó kiên quyết giữ đạo nên bị tịch thu tài sản, phá nhà và chịu hình phạt lao dịch.

Sau khi được trả tự do, ông trở lại Thợ Đúc, mua đất gần Thành Lồi rồi xây dựng một nhà nguyện và nơi chăm sóc người đau yếu. Cơ sở này tiếp tục trở thành điểm sinh hoạt tôn giáo của cộng đoàn trong giai đoạn khó khăn.

Khe Tre – Thượng Bốn và bước chuyển của họ đạo

Sau khi cơ sở gần lò đúc của Jean de la Croix không còn tồn tại, cộng đoàn phải tìm địa điểm mới để duy trì các sinh hoạt tôn giáo.

Khoảng đầu thế kỷ XVIII, Cha De Sennemand mua đất tại vùng Khe Tre, nay thuộc khu vực Thượng Bốn. Đây là nơi nằm xa hơn về phía núi và ít gây chú ý.

Tại đây, Ngài xây dựng cơ sở mục vụ và khoảng năm 1710 hình thành cộng đoàn Mến Thánh Giá.

Sau khi Cha De Sennemand qua đời năm 1730, thi hài Ngài được đưa về Thợ Đúc an táng. Những Linh mục kế nhiệm tiếp tục sửa chữa nhà thờ, xây dựng tu viện và chăm sóc người bệnh.

Trong khoảng thời gian dài, Khe Tre trở thành một trong những trung tâm quan trọng của cộng đoàn Công giáo Thợ Đúc.

Vai trò của Thợ Đúc đối với việc đào tạo giáo sĩ

Phường Đúc từng có vai trò đáng chú ý trong quá trình tổ chức và phát triển của Giáo hội tại Huế.

Khoảng năm 1741, một cơ sở đào tạo chủng sinh được thành lập dưới chân Thành Lồi với mục tiêu chuẩn bị nhân sự cho hàng giáo sĩ địa phương. Khóa đầu tiên được ghi nhận có khoảng 24 chủng sinh.

Sau đó, nhà thờ Thợ Đúc còn từng được sử dụng trong các hoạt động quan trọng của hàng giáo phẩm.

Ngày 1/5/1748, Đức Cha Lefebvre truyền chức Giám mục cho Đức Cha Bennetat tại nhà thờ Thợ Đúc.

Đến năm 1882, một Đại Chủng viện khác được xây dựng gần bờ sông Hương. Cơ sở khai giảng với 42 chủng sinh nhưng do điều kiện địa hình không thuận lợi nên được chuyển sang Phú Xuân vào năm 1888.

Thánh Emmanuel Nguyễn Văn Triệu

Một trong những vị thánh tử đạo có mối liên hệ đặc biệt với Phường Đúc là Thánh Emmanuel Nguyễn Văn Triệu.

Năm 1798, trong thời kỳ vua Cảnh Thịnh ban hành lệnh cấm đạo, Cha Emmanuel Triệu từ Đàng Ngoài vào Huế thăm mẹ đang sinh sống tại khu vực Thợ Đúc.

Khi một số nữ tu bị bắt và thẩm vấn, Ngài đã công khai nhận mình là Linh mục để tránh cho các nữ tu phải tiếp tục chịu đau khổ.

Cha Emmanuel Nguyễn Văn Triệu sau đó bị bắt và xử trảm ngày 17/9/1798.

Sau khi vua Gia Long lên ngôi, hài cốt của Ngài được cải táng về Dương Sơn vào năm 1803. Ngày nay, một phần hài cốt của Thánh Emmanuel Nguyễn Văn Triệu được cung kính tại Nhà Thờ Giáo Xứ Phường Đúc.

Những giáo dân kiên vững trong thời kỳ cấm đạo

Không chỉ có các Linh mục và Thừa sai, nhiều giáo dân Phường Đúc cũng từng chịu bắt bớ và hình phạt vì đời sống đức tin.

Tư liệu địa phương nhắc đến ông Lê Hữu Quờn, người bị bắt vào năm 1833 rồi bị đày, cũng như ông Micae Lê Văn Cửu, người từng làm thông ngôn dưới triều vua Minh Mạng.

Nhiều tín hữu khác từng bị khắc chữ trên cơ thể, mang xiềng hoặc chịu lao dịch.

Một hình phạt được nhắc đến nhiều là thảo tượng, tức buộc người bị phạt phải cắt cỏ để nuôi voi cho triều đình.

Theo truyền thống địa phương, một số người từng chịu hình phạt này được an táng tại khu vực Thượng Bốn. Những ngôi mộ sau đó được chỉnh trang để lưu giữ ký ức về những người đã kiên trì với đức tin.

Cồn Dã Viên và trại giam Bạch Hổ

Khu vực Cồn Dã Viên, nằm giữa sông Hương gần cầu Bạch Hổ ngày nay, cũng gắn với một số câu chuyện về người Công giáo trong thời kỳ cấm đạo.

Một số tín hữu được cho là từng bị giam giữ tại đây trong những điều kiện rất khắc nghiệt.

Đến thời kỳ phân sáp dưới triều vua Tự Đức, nhiều giáo dân Thợ Đúc tiếp tục bị bắt và đưa đến khu vực nhà giam từ Thương Bạc đến Bạch Hổ.

Theo các ghi chép địa phương, những người bị bắt có thể bị khắc chữ lên cơ thể để phân biệt với những người khác. Đây là một trong những giai đoạn khó khăn nhất đối với cộng đoàn.

Quá trình hình thành Giáo xứ Phường Đúc ngày nay

Trong nhiều thế kỷ, cộng đoàn từng mang những tên gọi khác nhau như Thợ Đúc, Trường An và Phường Đúc.

Năm 1854, dưới thời Đức Cha Pellerin, hai khu vực Vĩnh An và Trường Đồng được hợp lại thành một họ đạo mang tên Trường An.

Đến năm 1906, Cha Patinier xây dựng một ngôi nhà thờ theo kiến trúc Việt Nam tại khuôn viên Nhà Thờ Phường Đúc hiện nay.

Qua thời gian, cộng đoàn tiếp tục được củng cố và phát triển, từ một nhóm tín hữu quanh khu vực lò đúc súng trở thành một giáo xứ ổn định thuộc Tổng Giáo phận Huế.

Giá trị lịch sử của Giáo xứ Phường Đúc

Hành trình hình thành Giáo xứ Phường Đúc trải dài qua nhiều thế kỷ và gắn với không ít biến động của lịch sử Công giáo tại miền Trung.

Từ nhà thờ nhỏ bên lò đúc của Jean de la Croix đến sự hiện diện của các Thừa sai Dòng Tên, các Giám mục, chủng viện và những cộng đoàn tu trì, vùng đất này từng giữ vai trò đáng chú ý trong đời sống đạo tại Huế.

Bên cạnh đó, những câu chuyện về Cha Phêrô Belmonte, ông Thơ Mật, ông Cai Phó, Thánh Emmanuel Nguyễn Văn Triệu cùng nhiều giáo dân khác đã trở thành một phần trong ký ức đức tin của cộng đoàn.

Ngày nay, Nhà Thờ Giáo Xứ Phường Đúc vừa là nơi giáo dân quy tụ tham dự Thánh lễ, cầu nguyện và sinh hoạt mục vụ, vừa lưu giữ nhiều dấu ấn về hành trình phát triển của Công giáo trên vùng đất cố đô. Những địa danh như Thượng Bốn, Thành Lồi, Dã Viên hay Bạch Hổ tiếp tục gợi lại một chặng đường dài mà các thế hệ tín hữu Phường Đúc đã trải qua để xây dựng và gìn giữ cộng đoàn cho đến hôm nay.

Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phước Tường Mới Nhất

Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phước Thành Mới Nhất

Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Phước Hòa Mới Nhất