Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Tấn Tài Mới Nhất

Nhà Thờ Tấn Tài là một trong những giáo xứ có lịch sử lâu đời tại vùng đất Ninh Thuận, gắn liền với hành trình hình thành cộng đoàn Công giáo từ thế kỷ XVII. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, giáo xứ không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, kiến trúc và dấu tích của các thế hệ tiền nhân. Với truyền thống đức tin bền vững, Nhà Thờ Tấn Tài ngày nay tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đời sống Công giáo tại Giáo phận Nha Trang.

Vị trí và lịch sử hình thành Nhà Thờ Tấn Tài

Nhà Thờ Tấn Tài tọa lạc tại khu vực trung tâm thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. Địa giới giáo xứ trải rộng với phía Đông giáp Mỹ An, phía Tây giáp đường Thống Nhất, phía Bắc giáp đường Hải Thượng Lãn Ông và phía Nam giáp sông Dinh (An Thạnh).

Theo tài liệu của Hội Thừa Sai Paris, khoảng năm 1664, một nhóm giáo dân từ Bình Định và Phú Yên đã di cư vào vùng Bình Thuận Bắc, nay thuộc địa bàn Ninh Thuận, để khai hoang lập nghiệp. Họ chọn vùng đất ven sông Dinh làm nơi sinh sống và đặt tên là “Dinh Thủy”, mang ý nghĩa gắn bó với dòng nước của con sông quê hương.

Trong những ngày đầu, cộng đoàn Công giáo nơi đây chưa có linh mục thường trú. Người dân tự xây dựng nhà nguyện nhỏ bằng mái tranh, vách đất để cùng nhau đọc kinh, cầu nguyện và duy trì đời sống đạo. Một ban chức việc gồm vài giáo dân có uy tín được thành lập để phụ trách các công việc như dạy giáo lý, tổ chức sinh hoạt cộng đoàn, giúp đỡ người bệnh và lo việc mai táng.

Sau nhiều năm duy trì đời sống đức tin trong điều kiện khó khăn, đến năm 1882, linh mục thừa sai Gonzague Villaume, thường được gọi là Cố Đề, chính thức thành lập giáo xứ với tên gọi Tấn Tài. Tuy nhiên, ký ức về vùng đất Dinh Thủy vẫn luôn được các thế hệ giáo dân nhắc nhớ như một phần nguồn cội của giáo xứ.

Công trình nhà thờ và công lao của Cố Đề

Linh mục Gonzague Villaume được xem là vị sáng lập có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển Giáo xứ Tấn Tài. Không chỉ chăm lo đời sống tinh thần, ngài còn quan tâm đến việc phát triển kinh tế cho cộng đồng dân cư.

Cố Đề đã khai hoang hơn 300 mẫu ruộng, đào mương, đắp đập thủy lợi nhằm giúp người dân thuận lợi hơn trong sản xuất nông nghiệp. Những công trình này góp phần ổn định đời sống vật chất, tạo nền tảng để cộng đoàn ngày càng phát triển.

Dưới sự hướng dẫn của ngài, nhà xứ và nhà thờ Tấn Tài được xây dựng, hoàn thành vào năm 1900. Công trình mang nét kiến trúc đặc biệt, từng được linh mục thừa sai Gauthier (Cố Báu) nhận xét rằng tại Đông Dương thời bấy giờ chỉ có nhà thờ Tấn Tài và nhà thờ Phnom Penh xây dựng theo kiểu kiến trúc tương tự.

Không chỉ là nơi cử hành các nghi thức tôn giáo, nhà thờ còn trở thành biểu tượng lịch sử, ghi dấu sự trưởng thành của một cộng đoàn Công giáo đã trải qua nhiều thế hệ.

Quá trình phát triển và đời sống giáo dân

Từ khi thành lập đến nay, Giáo xứ Tấn Tài luôn nhận được sự chăm sóc của các linh mục, sự cộng tác của các tu sĩ thuộc nhiều dòng tu như Dòng Thánh Giuse, Dòng Mến Thánh Giá Quy Nhơn và các cộng đoàn tu trì khác.

Trong giai đoạn trước đây, các nữ tu Nhà Phước từng đảm trách nhiều công việc phục vụ cộng đồng. Từ năm 1968, các nữ tu Dòng Khiết Tâm Bình Cang tiếp tục thay thế, phụ trách cô nhi viện, nhà trẻ, đồng thời cộng tác với linh mục quản xứ trong việc dạy giáo lý và phục vụ phụng vụ.

Giáo xứ cũng từng phát triển các hoạt động giáo dục nghề nghiệp với sự tham gia của các nữ tu Dòng Salêdiêng, góp phần hỗ trợ thanh thiếu niên trong việc học tập và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.

Hiện nay, Giáo xứ Tấn Tài được tổ chức thành ba khu giáo. Mỗi khu có người phụ trách liên lạc với linh mục quản xứ, ban hành giáo và cộng đoàn trong các hoạt động như rửa tội, thêm sức, hôn phối, thăm viếng bệnh nhân, an táng và công tác xã hội.

Đời sống kinh tế của giáo dân trước đây chủ yếu dựa vào nghề trồng lúa. Theo sự thay đổi của vùng đất Ninh Thuận, nhiều gia đình chuyển sang trồng nho, kinh doanh nhỏ hoặc làm việc trong các ngành nghề khác.

Khu di tích các vị tử đạo và dấu tích lịch sử

Một trong những điểm đặc biệt của Nhà Thờ Tấn Tài là khu di tích lưu giữ các phần mộ của những chứng nhân đức tin đã hy sinh trong thời kỳ Hội Thánh gặp nhiều thử thách.

Tại đây có 17 ngôi mộ của các vị anh hùng tử đạo. Theo truyền thống được lưu truyền, trong số đó có 15 ngôi mộ được cải táng từ các vùng lân cận như Mỹ Tường, Sơn Hải và Thuận Hòa.

Một số bia mộ còn lưu lại những dòng chữ cổ ghi dấu thời gian và hoàn cảnh hy sinh vì đức tin. Trong đó có phần mộ mang dòng chữ:

“Paulus sanh Nghệ An
Pro fide defunctus
In Bình Thuận anno
1818 regis Tự Đức II”

Ngoài ra còn có mộ bà Mađalêna Lộc, người từng được ghi nhận là bà Nhất Nhà Phước và đã chịu tử đạo tại Láng Mun (nay thuộc Tân Hội). Những di tích này trở thành chứng tích quý giá về lịch sử Công giáo tại vùng đất Ninh Thuận.

Trong khuôn viên nhà thờ còn có phần mộ của Cố Đề – vị linh mục sáng lập giáo xứ. Ngài qua đời năm 1900 do tai nạn đuối nước tại đập Nha Trinh trong lúc đang trực tiếp điều hành công việc xây dựng thủy lợi.

Ngoài ra, nghĩa trang Tấn Tài còn có mộ linh mục Pierre Ledarré (Cố Châu), từng là chánh xứ Tấn Tài giai đoạn 1928 – 1945. Theo di chúc, hài cốt của ngài được cải táng và đưa về an nghỉ tại nghĩa trang giáo xứ vào năm 1972.

Chủng viện Thái Bình tại Giáo xứ Tấn Tài

Năm 1955, trong khuôn viên nhà xứ Tấn Tài, Giáo phận Thái Bình được phép mở Chủng viện Thái Bình và hoạt động cho đến năm 1963.

Trong thời gian này, các linh mục thuộc chủng viện đã cộng tác tích cực với giáo xứ, đặc biệt là linh mục Giuse Đinh Tường Huấn, giám đốc chủng viện. Sự hiện diện của chủng viện đã góp phần hỗ trợ đời sống mục vụ trong giai đoạn giáo phận còn gặp nhiều khó khăn về nhân sự linh mục.

Năm 1957, Giáo phận Nha Trang được thành lập, tách khỏi Giáo phận Quy Nhơn. Do số lượng linh mục còn hạn chế, Giáo xứ Tấn Tài chủ yếu được phục vụ bởi linh mục chánh xứ cùng sự trợ giúp của các linh mục thuộc Chủng viện Thái Bình và các cơ sở đào tạo Công giáo khác.

Sau năm 1975, linh mục Giuse Trần Văn Láng đảm nhiệm vai trò chánh xứ và kiêm nhiệm việc chăm sóc nhiều cộng đoàn lân cận. Đến năm 1991, giáo xứ mới có thêm linh mục phó xứ để hỗ trợ công việc mục vụ.

Giáo xứ Tấn Tài hôm nay

Bước sang thế kỷ XXI, Giáo xứ Tấn Tài tiếp tục có nhiều bước phát triển mạnh mẽ. Từ năm 2000 đến 2006, nhiều giáo họ trực thuộc giáo xứ được nâng lên hàng giáo xứ, thể hiện sự trưởng thành của các cộng đoàn Công giáo trong khu vực.

Ngày 05/10/2010, linh mục Giuse Lê Thiện Vang nhận nhiệm vụ chánh xứ thay linh mục Gioan Baotixita Maria Trần Minh Cương. Khi đó, giáo xứ có khoảng 2.620 giáo dân.

Với truyền thống hơn ba thế kỷ hình thành và phát triển, Giáo xứ Tấn Tài được xem là một trong những giáo xứ mẹ quan trọng của Giáo hạt Ninh Thuận. Không chỉ giữ gìn các giá trị lịch sử, giáo xứ còn tiếp tục xây dựng đời sống cộng đoàn, phát triển các hoạt động mục vụ và phục vụ xã hội.

Các linh mục quản xứ qua các thời kỳ

Từ khi thành lập năm 1882 đến nay, Giáo xứ Tấn Tài đã được nhiều linh mục tận tâm chăm sóc và hướng dẫn. Một số linh mục từng đảm nhiệm vai trò chánh xứ gồm:

• Gonzague Villaume (Cố Đề): 1882 – 1900
• Louis Nezeys (Cố Nhạc): 1900 – 1903
• Alexis Boivin (Cố Nhã): 1903 – 1907
• Jules Labiausse (Cố Sáng): 1907 – 1920
• Guillaume David (Cố Yên): 1920 – 1924
• Marcel Piquet (Cố Lợi): 1924 – 1928
• Pierre Ledarré (Cố Châu): 1928 – 1945
• Marc Lefèbvre (Cố Kim): 1951 – 1970
• Giuse Lê Khắc Tâm: 1970 – 1975
• Giuse Trần Văn Láng: 1975 – 2006
• Gioan Baotixita Maria Trần Minh Cương: 2006 – 2010
• Giuse Lê Thiện Vang: từ năm 2010 đến nay

Bên cạnh các linh mục chánh xứ, nhiều linh mục phó xứ cũng đã cộng tác trong công việc mục vụ, góp phần xây dựng đời sống đức tin của cộng đoàn Tấn Tài.

Nhà Thờ Tấn Tài là công trình mang đậm dấu ấn lịch sử của Công giáo tại Ninh Thuận, nơi lưu giữ ký ức về những thế hệ giáo dân đầu tiên đã kiên trì gìn giữ đức tin. Qua hơn 350 năm hình thành, giáo xứ vẫn tiếp tục phát triển, trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng cho cộng đoàn Công giáo địa phương.

Với giá trị lịch sử, kiến trúc và những chứng tích quý báu còn được bảo tồn, Nhà Thờ Tấn Tài không chỉ là nơi thờ phượng mà còn là biểu tượng của truyền thống đức tin bền vững qua nhiều thế hệ.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Tân Quy Mới Nhất (Hóc Môn)
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Tân Quy Mới Nhất (Củ Chi, TPHCM)
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Tân Phước Mới Nhất (Nhà thờ hầm)