Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Từ Đức Mới Nhất

Nhà Thờ Giáo Xứ Từ Đức tọa lạc tại khu vực Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh, là một cộng đoàn Công giáo có nguồn gốc từ những gia đình di cư miền Bắc vào Nam năm 1955. Trải qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, giáo xứ đã không ngừng xây dựng cơ sở vật chất, củng cố đời sống đức tin và trở thành một cộng đoàn lớn mạnh tại Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Tên gọi Từ Đức mang nhiều ý nghĩa đặc biệt, gắn liền với quê hương Từ Sơn (Bắc Ninh) của những người khai sinh giáo xứ và vùng đất Thủ Đức – nơi cộng đoàn bắt đầu hành trình mới.

Lịch sử hình thành Giáo xứ Từ Đức

Những ngày đầu năm 1955

Đầu năm 1955, khi Chủng viện Bắc Ninh chính thức chuyển vào Thủ Đức, cha cố Giuse Nguyễn Bá Thi đã kêu gọi một số gia đình Công giáo thuộc vùng Từ Sơn (Từ Phong), Dũng Quyết về tạm cư trên khu đất gần chủng viện.

Khoảng 200 người thuộc 50 gia đình được quy tụ về đây để sinh sống và hỗ trợ các công việc xây dựng chủng viện. Cha cố Giuse cho dựng những dãy nhà lá, tường gạch cay làm nơi ở tạm cho bà con. Khu vực này ngày nay thuộc khu vực đầu đường số 2 và số 4, gần tường tu viện Gioan Tiền Sứ.

Cùng thời gian đó, để có nơi cầu nguyện và tham dự Thánh lễ, ngài cho dựng một nhà nguyện nhỏ với mái lá, tường gạch cay tại cuối dãy nhà dân, nay thuộc khu vực số 54 và 56 đường 4, tổ 6.

Quá trình quy tụ và phát triển cộng đoàn

Sau thời gian đầu ổn định cuộc sống, nhiều gia đình Công giáo từ các trại tạm cư khác tiếp tục tìm về Thủ Đức theo sự hướng dẫn của cha cố Giuse.

Đến khoảng năm 1960, cộng đoàn đã có gần 1.000 giáo dân, phần lớn là người thuộc Giáo phận Bắc Ninh.

Cha cố Giuse thành lập ban đại diện để liên hệ với các cơ quan phụ trách di cư, đồng thời cùng giáo dân tiến hành đo đất, phân lô, mở đường và sắp xếp nơi ở cho các gia đình mới.

Từ một nhóm dân cư nhỏ ban đầu, cộng đoàn Từ Đức từng bước hình thành nền móng của một giáo xứ ổn định.

Ý nghĩa tên gọi Từ Đức

Tên gọi Từ Đức được cha cố Giuse Nguyễn Bá Thi lựa chọn bằng cách ghép hai địa danh:

• Từ Sơn: quê hương miền Bắc của những người khai sinh cộng đoàn.
• Thủ Đức: vùng đất mới nơi giáo dân bắt đầu cuộc sống mới.

Tên gọi này mang ý nghĩa nhắc nhở con cháu luôn nhớ về nguồn cội, đồng thời sống theo tinh thần từ bi, đức độ, hòa nhập với môi trường mới và làm chứng cho Tin Mừng giữa vùng đất Thủ Đức.

Vì phần đông giáo dân ban đầu có nguồn gốc Bắc Ninh nên trong một thời gian dài, người dân địa phương còn gọi Từ Đức là “trại Bắc Ninh”.

Cha cố Giuse cũng chọn Thánh Giuse làm bổn mạng giáo xứ và ngày lễ kính hằng năm là 19/3.

Xây dựng nhà thờ đầu tiên của Giáo xứ Từ Đức

Đầu năm 1956, cha Đaminh Bảo, đại diện Giáo phận Bắc Ninh, mời cha cố Giuse Nguyễn Văn Bỉnh về phụ trách giáo xứ Từ Đức trong thời gian ngắn. Sau đó ngài lên đường làm tuyên úy quân đội.

Do nhà nguyện lá ban đầu không đủ sức chứa, ngày 15/4/1956, giáo xứ khởi công xây dựng nhà thờ thứ hai trên khu đất cách nhà nguyện cũ khoảng 50m.

Sau ba tháng thi công, nhà thờ mới hoàn thành với kết cấu:

• Tường xây thấp.
• Phần trên ghép ván.
• Cột gỗ.
• Mái lợp tôn.
• Xung quanh có đường kiệu.

Phía đầu nhà thờ là nhà xứ đơn sơ với tường gạch đất và mái lá.

Xây dựng nền móng đời sống giáo xứ

Ngày 12/6/1958, cha Đaminh Bảo cử cha cố Phêrô Nguyễn Thượng Hiền đang dưỡng bệnh tại nhà hưu Bắc Ninh về tạm quản Giáo xứ Từ Đức thay cha cố Giuse Thi.

Trong thời gian phục vụ, cha cố Phêrô Hiền bắt đầu xây dựng nền móng tổ chức giáo xứ bằng việc thành lập các hội đoàn Công giáo.

Ba khu dân cư được hình thành dựa theo nguồn gốc giáo dân:

• Khu Từ Sơn – Dũng Quyết.
• Khu Đạo Ngạn.
• Khu Phượng Mao.

Mỗi khu có ông trùm và quản giáo phụ trách, mô hình này được duy trì đến khoảng những năm 1970.

Chăm lo giáo dục và đời sống xã hội

Nhận thấy nhu cầu học tập của con em trong giáo xứ, cha xứ đã mở trường tiểu học trên khu đất cuối nhà thờ với sự hỗ trợ của USAID.

Trường mang tên Tiểu học Chí Thiện (nay là Trường Tiểu học Từ Đức), ban đầu có khoảng 100 học sinh. Đội ngũ giáo viên chủ yếu là những người trong giáo xứ có kinh nghiệm giảng dạy.

Về bậc trung học, một số học sinh trong giáo xứ được Chủng viện tiếp nhận theo hình thức ngoại trú.

Năm 1958, cha cố Ignatio Nguyễn Đức Chấn từ nước ngoài trở về mở trường Trung học Đức Minh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập của thanh thiếu niên Từ Đức.

Đời sống kinh tế của cộng đoàn

Trong những năm đầu lập nghiệp, nghề dệt không phát triển lâu dài nên giáo dân phải làm nhiều nghề khác nhau để ổn định cuộc sống như:

• Công nhân.
• Thợ mộc.
• Thợ nề.
• May mặc.
• Làm bánh tráng.
• Đào giếng.
• Buôn bán nhỏ.

Nhiều thanh niên phải đi lính xa nhà. Một số gia đình chuyển đến Bù Đốp, Ban Mê Thuột, Long Khánh hoặc Bà Rịa để làm ăn.

Dù gặp nhiều khó khăn về kinh tế, đời sống đạo của giáo xứ vẫn duy trì mạnh mẽ.

Năm 1959, giáo xứ long trọng đón Đức Mẹ Fatima từ Rôma ghé thăm. Sự kiện này trở thành dấu ấn tinh thần quan trọng, được giáo dân tin tưởng là nguồn ơn che chở giúp giáo xứ bình an trong những biến động lịch sử sau này.

Xây dựng Thánh Đường mới năm 1971

Do số lượng giáo dân ngày càng tăng, nhà thờ gỗ trở nên chật hẹp và xuống cấp.

Cha cố Phêrô Hiền cùng giáo dân quyết tâm xây dựng nhà thờ mới. Với sự hỗ trợ của cha nghĩa tử Đỗ Thanh Nhân cùng nhiều ân nhân xa gần, ngày 22/8/1971, giáo xứ tổ chức lễ đặt viên đá đầu tiên do Đức cha phụ tá Trần Thanh Khâm chủ tế.

Ngôi thánh đường mới có kích thước:

• Dài 45m.
• Rộng 15m.
• Cao 14m.
• Tháp chuông cao 25m.

Công trình hoàn thành cơ bản vào cuối năm 1972. Đến ngày 1/5/1973, Đức Tổng Giám mục Nguyễn Văn Bình đến làm phép chuông và ban Bí tích Thêm sức.

Sau đó, nhà xứ được xây dựng lại, các nhà giáo lý được sửa sang và đài Đức Mẹ được hoàn thiện với không gian xanh mát, tạo nên vẻ đẹp linh thiêng cho khuôn viên giáo xứ.

Giai đoạn phát triển dưới thời cha Gioan Baotixita Hoàng Trọng Xuân

Sau biến cố năm 1975, nhiều người từ các nơi tìm về Từ Đức sinh sống khiến số lượng giáo dân tăng nhanh.

Đầu năm 1976, Đức Tổng Giám mục chính thức cho cha cố Phêrô Hiền nghỉ hưu tại giáo xứ và bổ nhiệm cha giáo Gioan Baotixita Hoàng Trọng Xuân thay thế.

Trong thời gian phục vụ, cha Gioan Baotixita thực hiện nhiều đổi mới:

• Duy trì giờ lễ đúng giờ.
• Tu sửa cung thánh.
• Lợp trần nhà thờ.
• Bê tông hóa sân nhà thờ.
• Xây tường bao quanh khuôn viên.
• Trồng cây xanh tạo cảnh quan.

Năm 1987, giáo xứ xây dựng nhà hài cốt do nghĩa trang ngừng chôn cất.

Ngày 15/4/1988, cha cho xây dựng lại đài Đức Mẹ với nền cao rộng hơn, vừa là nơi cầu nguyện vừa có thể tổ chức các sinh hoạt cộng đoàn. Công trình được khánh thành ngày 15/5/1988 trong dịp bế mạc Năm Thánh Mẫu.

Nhà giáo lý mới cũng được xây dựng kiên cố với bốn phòng học, có thể sử dụng làm hội trường lớn.

Củng cố tổ chức mục vụ và mở rộng sinh hoạt

Cha Gioan Baotixita tổ chức bầu Hội đồng Mục vụ Giáo xứ theo phương thức dân chủ với nhiệm kỳ bốn năm.

Giáo xứ được chia thành bốn khu theo địa bàn dân cư:

• Khu 1.
• Khu 2.
• Khu 3.
• Khu 4.

Cách tổ chức này giúp tăng sự đoàn kết và nâng cao hiệu quả phục vụ cộng đoàn.

Ngày 1/11/1992, cha Giuse Nguyễn Trọng Sơn được bổ nhiệm làm cha phó Giáo xứ Từ Đức. Với nhiệt huyết của tuổi trẻ, ngài quan tâm đặc biệt đến giới trẻ và các hoạt động thanh thiếu niên.

Những bước phát triển trong giai đoạn mới

Ngày 25/3/1998, cha Gioan Baotixita Hoàng Trọng Xuân qua đời trong sự thương tiếc của toàn thể giáo dân.

Sau đó, cha Đaminh Nguyễn Thế Hoạt được giao tạm quản giáo xứ trong hai năm 1998 – 1999. Đến tháng 5/2000, ngài chính thức được bổ nhiệm làm cha xứ Từ Đức.

Nhằm thực hiện những dự định còn dang dở của cha Gioan Baotixita, cha Đaminh Hoạt vận động giáo dân xây dựng lại nhà xứ.

Ngày 24/6/2004, Đức cha phụ tá Giuse Vũ Duy Thống đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà xứ mới. Công trình hoàn thành vào dịp lễ Thánh Giuse Lao Động, cũng là thời điểm giáo xứ mừng kim khánh.

Giáo xứ Từ Đức hôm nay

Trải qua hơn 50 năm hình thành và phát triển, Giáo xứ Từ Đức đã đi qua nhiều giai đoạn lịch sử với sự đồng hành của nhiều thế hệ linh mục, tu sĩ và giáo dân.

Từ những căn nhà lá đơn sơ ban đầu, cộng đoàn đã xây dựng được một giáo xứ ổn định với đời sống đức tin phong phú, cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện và tinh thần đoàn kết bền chặt.

Nhìn lại hành trình đã qua, giáo dân Từ Đức luôn ghi nhớ hồng ân Thiên Chúa, sự phù trợ của Đức Maria và Thánh Giuse bổn mạng, cùng sự đóng góp của các ân nhân xa gần.

Với truyền thống đức tin được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Giáo xứ Từ Đức tiếp tục hướng đến tương lai, trở thành cộng đoàn sống động trong đời sống Giáo hội và xã hội.

1. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Tử Đình Mới Nhất
2. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Từ Châu Mới Nhất
3. Giờ Lễ Giáo Xứ Nhà Thờ Trung Trí Mới Nhất